جامعه شناسی سیاسی
علیرضا سمیعی اصفهانی؛ نفیسه اله دادی؛ رضا رضایی؛ رضا دهبانی پور
چکیده
هدف اصلی این نوشتار، به پیروی از سنت گفتمان انتقادی، و همچنین چارچوب الگوی تفسیری، آشکار ساختن خشونت کلامی نهفته در ساختار گفتمانی گرایشهای مختلف روشنفکری و تأثیری است که آزارهای کلامی بر قربانیان خود میگذارد. نوشتار حاضر درصدد پاسخگویی به این پرسش اصلی است که: «چگونه میتوان خشونت زبانی را در گفتار و کلام گفتمانهای مختلف ...
بیشتر
هدف اصلی این نوشتار، به پیروی از سنت گفتمان انتقادی، و همچنین چارچوب الگوی تفسیری، آشکار ساختن خشونت کلامی نهفته در ساختار گفتمانی گرایشهای مختلف روشنفکری و تأثیری است که آزارهای کلامی بر قربانیان خود میگذارد. نوشتار حاضر درصدد پاسخگویی به این پرسش اصلی است که: «چگونه میتوان خشونت زبانی را در گفتار و کلام گفتمانهای مختلف روشنفکری در عصر مشروطه شناسایی و تحلیل نمود؟» برای پاسخ به این پرسش از روش توصیفی- تحلیلی با چهارچوب نظری تحلیل گفتمان انتقادی «روث وداک» و همچنین نظریه خشونت کلامی «پاتریشیا اِوانز» در بررسی راهبردهای خشونت کلامی گفتمانهای روشنفکرانی رقیب چون میرزاملکم، طالبوف(گفتمان غربگرا/تجددگرا) و شیخفضلالله نوری و آیتالله نائینی (گفتمان مذهبی) بهره است. یافتههای پژوهش نشان میدهد که نخست؛ خشونت کلامی در این دوره در تقابل دو گروه منورالفکران و علما هم در مکتوبات آنها یعنی روزنامهها، کتب و رسالهها و هم موضعگیریهای شفاهی آنان وجود داشته است و دوم؛ خشونت کلامی روشنفکران غربگرا نسبت به علما بیشتر و صریحتر بوده است. تقابلگرایی و تأکید کلامی روشنفکران غربگرا و قدرت تخریبی زبان آنان از عوامل تأثیرگذار بر روند تحولات مشروطیت بوده است.
جامعه شناسی سیاسی
ایوب منتی؛ طاها عشایری
چکیده
توسعه سیاسی بهمثابه رشد، آگاهی، فرهنگ سیاسی و تمایل شهروندان به مردمسالاری، ارزشهای دموکراتیک و مشارکت سیاسی مبتنی بر الگوهای اکتسابی و عقلانی است. با افزایش سرمایه اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی؛ گرایش به ارزشهای توسعه سیاسی نیز بیشتر میشود. بر اساس تحلیل فراتحلیل ۵۶ مطالعه علمی در بازه زمانی ۱۳۸۴ تا ۱۴۰۳، رابطه سه نوع سرمایه ...
بیشتر
توسعه سیاسی بهمثابه رشد، آگاهی، فرهنگ سیاسی و تمایل شهروندان به مردمسالاری، ارزشهای دموکراتیک و مشارکت سیاسی مبتنی بر الگوهای اکتسابی و عقلانی است. با افزایش سرمایه اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی؛ گرایش به ارزشهای توسعه سیاسی نیز بیشتر میشود. بر اساس تحلیل فراتحلیل ۵۶ مطالعه علمی در بازه زمانی ۱۳۸۴ تا ۱۴۰۳، رابطه سه نوع سرمایه اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی با توسعه سیاسی در ایران موردبررسی قرار گرفت. روش پژوهش کمی و از نوع فراتحلیل (با نرمافزار CMA2) بود و از آزمونهای اندازه اثر کوهن و فیشر برای تحلیل دادهها استفاده شد. یافتهها نشان داد که سرمایه اجتماعی با ضریب اثر ۰.۵۶۳ قویترین رابطه مثبت و معنیدار را با توسعه سیاسی دارد. در بین مؤلفههای آن، اعتماد اجتماعی (۰.۶۲۱) بیشترین تأثیر را نشان داد. سرمایه فرهنگی با ضریب اثر ۰.۴۷۲ رابطه مثبت و معنیداری داشت که در آن سواد رسانهای (۰.۴۱۰) و تعلق مذهبی (۰.۳۳۵) نقش برجستهای در فرایند توسعه سیاسی ایران عمل نموده است. در مقابل، سرمایه اقتصادی با ضریب اثر ۰.۲۸۰ ضعیفترین، اما همچنان معنیدارترین ارتباط را با توسعه سیاسی نشان داده و مؤلفه مشارکت اقتصادی (۰.۳۱۶) بیشترین سهم را در این زمینه داشت.
جامعه شناسی سیاسی
پریسا رضایی فدشکویه؛ بهرام اخوان کاظمی
چکیده
امواج انقلابخواهانة بهار عربی، شعارهای سیاسی بیشماری را تولید کرده است و هدف این پژوهش، بررسی شعارهای گردآوریشده از میادین اعتراض و تحصن در مصر، تونس، لیبی، یمن و سوریه است. پرسش اصلی پژوهش این است که «شعارهای خیزشهای مردمی در بهار عربی، چگونه و از طریق چه سازوکارهای گفتمانی، بهمثابه رسانهای برای انتقال انتقادات سیاسی ...
بیشتر
امواج انقلابخواهانة بهار عربی، شعارهای سیاسی بیشماری را تولید کرده است و هدف این پژوهش، بررسی شعارهای گردآوریشده از میادین اعتراض و تحصن در مصر، تونس، لیبی، یمن و سوریه است. پرسش اصلی پژوهش این است که «شعارهای خیزشهای مردمی در بهار عربی، چگونه و از طریق چه سازوکارهای گفتمانی، بهمثابه رسانهای برای انتقال انتقادات سیاسی عمل کردند و با اتخاذ چه راهبردهای گفتمانی، خود را بهعنوان زیرژانری متمایز در گفتمان سیاسی جهان عرب تثبیت کردهاند؟». این پژوهش کیفی و توصیفی-تحلیلی بوده و با بهکارگیری روش تحلیل گفتمان سیاسی ون دایک، ساختارها و راهبردهای گفتمانی خاصی که در این شعارها برای شکلدهی به زیرژانری از گفتمان سیاسی در جهان عرب بهکار رفتهاند، کاوش میشود. دادهها از منابع متنوعی همچون: بنرها، دیوارنویسیها، ابزارهای شنیداری-دیداری، سرودخوانی و سخنرانیها و همچنین شعرها و ترانهها استخراج شده است تا نشان دهد تا چه اندازه این شعارها بهمثابه رسانهای برای ابراز و مصرف انتقادات و نظرات سیاسی عمل میکنند. طبق یافتههای این پژوهش، موضوعات این شعارها، طرحوارههای فرامتنی، معناشناسی محلی و واژگان، صورت-های نحوی، عملیات بلاغی و ساختارهای بیانی و کنشهای گفتاریِ آنها، همگی گواه آناند که شعارهای بهار عربی بخشی بنیادین از گفتمان سیاسی محسوب میشوند.
جامعه شناسی سیاسی
توحید اسماعیل پور؛ حسن بشیر
چکیده
ارتباطات سیاسی مؤثر، شریان حیاتی بقا و پویایی نظام دولت-ملت است، اما ماهیت آن در زمینه اجتماعی ایران معاصر با ابهاماتی جدی مواجه است. پژوهش حاضر با اتخاذ رویکردی پدیدارشناسانه، به کاوش عمیق تجربه زیسته دانشجویان دانشگاههای تهران از مناسبات دولت-ملت میپردازد. دادههای حاصل از ۱۷ مصاحبه عمیق نیمهساختاریافته، با روش تحلیل مضمونی ...
بیشتر
ارتباطات سیاسی مؤثر، شریان حیاتی بقا و پویایی نظام دولت-ملت است، اما ماهیت آن در زمینه اجتماعی ایران معاصر با ابهاماتی جدی مواجه است. پژوهش حاضر با اتخاذ رویکردی پدیدارشناسانه، به کاوش عمیق تجربه زیسته دانشجویان دانشگاههای تهران از مناسبات دولت-ملت میپردازد. دادههای حاصل از ۱۷ مصاحبه عمیق نیمهساختاریافته، با روش تحلیل مضمونی کلایزی تجزیهوتحلیل شد. یافتهها ظهور پدیدهای محوری را با عنوان «ارتباطات سیاسی معلق» نشان میدهد: وضعیتی که در آن ارتباط نه بهطور کامل قطع است و نه بهطور پایدار وصل. این تجربه ارتباطی، توأم با شکافی چندوجهی، عدم قطعیت و جستجوی مداوم برای کانالهای جایگزین است که کنشگری سیاسی را نوسانی و شخصیشده میسازد و دلالتهای مهمی برای سیاستگذاری در جهت بازسازی اعتماد سیاسی دارد. این پدیده از شش مضمون فراگیر برساخته میشود: ۱) گسست در کانالهای رسمی و دشواری دسترسی به دولت؛ ۲) رابطه نمادین و جبرانی با رأس نظام؛ ۳) خلاء نهادهای میانجیگر و بحران ساختاری احزاب؛ ۴) تکثر و رقابت مراجع اثرگذار (از نخبگان تا سلبریتیها) و ظهور خودمرجعیتی؛ ۵) ادراک رسانههای رسمی بهمثابه فضایی یکسویه و کنترلشده؛ و ۶) ظهور فضای مجازی به عنوان عرصهای بدیل اما متناقض.
جامعه شناسی سیاسی
محمد دادپناه؛ حسین هرسیج؛ امیرمسعود شهرام نیا؛ غلامرضا دوازده امامی
چکیده
انسجام اجتماعی بهعنوان یکی از شاخصه های حکمرانی خوب، نسبت مستقیم با تاب آوری جامعه در برابر چالش ها دارد به گونه ای که ضعف آن موجب فرسایش توانمندی های کشور می گردد. در این پژوهش تلاش شده است با ترکیب الگوی تحلیلی SWOT و روش مقایسه ای، میزان انسجام اجتماعی در ایران مورد ارزیابی قرار گیرد و به این پرسش پاسخ داده ...
بیشتر
انسجام اجتماعی بهعنوان یکی از شاخصه های حکمرانی خوب، نسبت مستقیم با تاب آوری جامعه در برابر چالش ها دارد به گونه ای که ضعف آن موجب فرسایش توانمندی های کشور می گردد. در این پژوهش تلاش شده است با ترکیب الگوی تحلیلی SWOT و روش مقایسه ای، میزان انسجام اجتماعی در ایران مورد ارزیابی قرار گیرد و به این پرسش پاسخ داده شود که از ابتدای انقلاب اسلامی تاکنون، مؤلفه انسجام اجتماعی چه تغییراتی داشته است؟ کشور ایران (مورد مقایسه) در واحد زمان شکسته شده است و از آنجایی که از منظر برخی صاحبنظران، تغییرات نهادی؛ نقطه عطف تحولات سیاسی و اجتماعی در جهت دستیابی به انسجام اجتماعی بهعنوان یکی از شاخصه های توسعه است، انسجام اجتماعی (واحد تحلیل) در دو مقطع زمانی قبل و بعد از بازنگری قانون اساسی در سال 1368 مقایسه شده است. برآیند مقایسه و ارزیابی متغیرهای نهادی و محیطی انسجام اجتماعی، دلالت بر این دارد که در ایران بعد از بازنگری قانون اساسی، میزان انسجام اجتماعی به نسبت دوره قبل از آن روند کاهشی داشته است
جامعه شناسی سیاسی
محمودرضا رهبرقاضی؛ مرتضی ابراهیمی؛ رضا محموداوغلی
چکیده
هدف این پژوهش بررسی تأثیر سرمایه اجتماعی بر کنشگری اجتماعی با تمرکز بر نقش ارزشهای فرهنگی بهعنوان متغیر میانجی می باشد. برای این منظور از تحلیل ثانویه دادههای موج هفتم پیمایش ارزشهای جهانی در ایران با حجم نمونهای برابر با 1499 نفر استفاده شده است. نتایج حاصل از مدلسازی معادلات ساختاری با روش حداقل مربعات جزئی نشان میدهد ...
بیشتر
هدف این پژوهش بررسی تأثیر سرمایه اجتماعی بر کنشگری اجتماعی با تمرکز بر نقش ارزشهای فرهنگی بهعنوان متغیر میانجی می باشد. برای این منظور از تحلیل ثانویه دادههای موج هفتم پیمایش ارزشهای جهانی در ایران با حجم نمونهای برابر با 1499 نفر استفاده شده است. نتایج حاصل از مدلسازی معادلات ساختاری با روش حداقل مربعات جزئی نشان میدهد که اعتماد اجتماعی و شبکههای اجتماعی بهصورت مستقیم تأثیر معناداری در افزایش کنشگری اجتماعی دارند. همچنین نتایج نشان میدهد که ارزشهای فرهنگ مدرن، شامل دو بعد ارزشهای سکولار و رهایی بهعنوان یک میانجی مؤثر در این رابطه عمل میکنند. بهعبارت دیگر، سرمایه اجتماعی از طریق این ارزشهای مدرن باعث تقویت کنشگری اجتماعی میشود. این پژوهش نشان میدهد که ابعاد مختلف سرمایه اجتماعی تأثیر چشمگیری بر کنشگری اجتماعی دارند و پیشنهاد میکند که سیاستگذاران میتوانند با استفاده از این یافتهها به تقویت مشارکت مدنی و بهبود روابط اجتماعی کمک کنند.
جامعه شناسی سیاسی
سیدشمس الدین صادقی؛ جواد بیگلری؛ مسعود اخوان کاظمی
چکیده
با گسترش شبکه های اجتماعی، سلبریتی ها بهعنوان گروه مرجع جدید اقدام به انعکاس دغدغه های مختلف مردم از طریق رسانه های مذکور نمودند. همین قضیه منجر به تاثیرگذاری این قشر از جامعه در فرایند توسعه سیاسی می گردد و موانعی را در این عرصه بهوجود می آورد. پرسش این است که سلبریتی ها چه نقش و جایگاهی در توسعه سیاسی ایران داشته ...
بیشتر
با گسترش شبکه های اجتماعی، سلبریتی ها بهعنوان گروه مرجع جدید اقدام به انعکاس دغدغه های مختلف مردم از طریق رسانه های مذکور نمودند. همین قضیه منجر به تاثیرگذاری این قشر از جامعه در فرایند توسعه سیاسی می گردد و موانعی را در این عرصه بهوجود می آورد. پرسش این است که سلبریتی ها چه نقش و جایگاهی در توسعه سیاسی ایران داشته اند؟ فرضیه این است که با توجه به مرجعیت چهره ها و سلبریتی زدگی سیاست در جمهوری اسلامی، این گروه می تواند موانعی جدی در روند توسعه سیاسی بهوجود آورد. این مقاله با بهره گیری از رویکرد نشانه شناسی، پست ها و استوری های سلبریتی ها که بهصورت هدفمتد در سکوی اینستاگرام انتخاب شده اند را برای نشان دادن تضعیف روند توسعه سیاسی به دلیل نقش آفرینی سلبریتی ها در سیاست ناشی از مرجعیت یافتن آنان در جامعه مورد خوانش قرار داده و با بهکارگیری روش کیفی از نوع تحلیل محتوا کیفی و با استناد به منابع کتابخانه ای، اثرات مداخله ستارهها در روند فرسایش توسعه سیاسی مورد واکاوی قرار گرفته است. هدف این پژوهش نیز نشان دادن نقش سلبریتی ها در تضعیف فرآیند توسعه سیاسی و سلبریتی زدگی سیاست می باشد که مداخلات آنها در آینده منجر به نتایجی خواهد شد که روند توسعه سیاسی را مختل خواهد نمود.
جامعه شناسی سیاسی
مهدی میرکیایی
چکیده
نقل لطیفه در نقد گروههای حاکم، به یک دوره از حیات سیاسی تودهها اختصاص نداشته و استمرار آن گواه اهمیت آن در مواجهه ایشان با ارباب قدرت است و این پرسش را پیش میکشد که پراکنده شدن این لطیفهها چه کارکردی در حیات سیاسی تودهها دارد؟ فرضیه این است که تودهها با نقل لطیفههای سیاسی تلاش میکنند سلطه را در هر سه ساحت مادی، منزلتی ...
بیشتر
نقل لطیفه در نقد گروههای حاکم، به یک دوره از حیات سیاسی تودهها اختصاص نداشته و استمرار آن گواه اهمیت آن در مواجهه ایشان با ارباب قدرت است و این پرسش را پیش میکشد که پراکنده شدن این لطیفهها چه کارکردی در حیات سیاسی تودهها دارد؟ فرضیه این است که تودهها با نقل لطیفههای سیاسی تلاش میکنند سلطه را در هر سه ساحت مادی، منزلتی و ایدئولوژیک به چالش بکشند. در برخی موارد لطیفهها ابزار آموزش «تجاهل در برابر اصحاب سلطه» بود که در کاهش استثمار کاربرد مییافت. در این لطیفهها ستمپذیری در برابر ارباب قدرت در یک نظام مراقبت که از سوی تودهها برقرار میشد سرزنش میشد و گاهی نیز لطیفهها آینه آرزوهای تودهها میشدند تا وضعیت مطلوب آنها را تصویر کنند. چهارچوب نظری این پژوهش، نظریه روایتهای نهانی از جیمز سی. اسکات است که کوشش کرده اشکال گوناگون مقاومت فرودستان را در برابر نخبگان حاکم در دورههایی که تودهها آرام و بدون کنش به نظر میرسند تشریح و صورتبندی کند. پیش از این، پژوهشهایی پیرامون لطیفههای سیاسی کشورهای مختلف از مناظر گوناگون انجام شده است، اما تاکنون تحقیقی با بهرهگیری از نظریه روایتهای نهانی برای تشریح جایگاه این لطیفهها در حیات سیاسی عامه صورت نگرفته است.
جامعه شناسی سیاسی
رضا صحت منش
چکیده
سقوط اصفهان و پایان حکومت صفوی، موجب طرح الگوهای تازهای برای به دست آوردن حکومت در ایران شد. ملک محمود سیستانی تبار کیانی را پیش کشید و افغان ها، حکومت استکفایی به نیابت از خلافت عثمانی را مطرح کردند. به علاوه الگوی صفوی مبنی بر نیابت از امامان معصوم (ع)، کماکان پابرجا بود. در میان مدعیان اما، نادر افشار به حکومت رسید و ...
بیشتر
سقوط اصفهان و پایان حکومت صفوی، موجب طرح الگوهای تازهای برای به دست آوردن حکومت در ایران شد. ملک محمود سیستانی تبار کیانی را پیش کشید و افغان ها، حکومت استکفایی به نیابت از خلافت عثمانی را مطرح کردند. به علاوه الگوی صفوی مبنی بر نیابت از امامان معصوم (ع)، کماکان پابرجا بود. در میان مدعیان اما، نادر افشار به حکومت رسید و به مدت 23 سال در رأس قدرت بود. نگارنده در پژوهش پیشرو قصد دارد با روش تحلیلی و استفاده از منابع اصلی عصر افشاریه، تلاشهای نادر را در این زمینه بکاود و به این پرسش پاسخ دهد که نادرشاه افشار برای کسب قدرت و ایجاد مبانی مشروعیت از چه الگوهایی استفاده کرد؟ با بررسی و تحلیل داده ها، آشکار شد که نادر در پی صفوی زدایی و زدودن میراث صفوی در ایران بود. شاهان متأخر صفوی با فرورفتن در تَشرُع و تأکید بر نیابت از امام معصوم (ع)، وظایف شاهی را تغییر داده بودند. از اینرو نادرشاه با الگوبرداری از تیمور گورکانی و تلفیق سنن ترکمان و ایرانی، مشروعیت سنتی پیشاصفوی را احیاء کرد. بدین ترتیب چهره شاه ترمیم و بر رزم آوری سلطان تأکید شد. در این روند، سپاهیان بر روحانیون، سنیان بر شیعیان و غیرایرانیان بر رعایای ایرانی برتری یافتند.
جامعه شناسی سیاسی
نوراله نورانی؛ محمدهادی غنی یگانه؛ هادی قائمی
چکیده
مشارکت سیاسی از جمله انواع مشارکت است که همواره مورد توجه اندیشمندان و متفکران جامعهشناس و سیاستپژوه بوده است. آمارهای چند سال اخیر نشان از فراز و نشیب میزان مشارکت سیاسی در ایران بهویژه در زمینه مشارکت در انتخابات دارد. بهگونهای که روند مشارکت در انتخابات ریاست جمهوری از 85 درصد در سال 1388 به 49 درصد در سال 1400 نزول پیدا کرده و ...
بیشتر
مشارکت سیاسی از جمله انواع مشارکت است که همواره مورد توجه اندیشمندان و متفکران جامعهشناس و سیاستپژوه بوده است. آمارهای چند سال اخیر نشان از فراز و نشیب میزان مشارکت سیاسی در ایران بهویژه در زمینه مشارکت در انتخابات دارد. بهگونهای که روند مشارکت در انتخابات ریاست جمهوری از 85 درصد در سال 1388 به 49 درصد در سال 1400 نزول پیدا کرده و مشارکت در انتخابات مجلس شورای اسلامی نیز از 64 درصد در سال 1390 به 41 درصد در سال 1402 کاهش یافته است. از اینرو مهمترین پرسش آن است که چه عواملی بر مشارکت سیاسی شهروندان تهرانی تاثیر دارد تا از طریق شناخت این عوامل به علل کاهش این کنش سیاسی پی برد. در این مقاله تلاش شده از طریق روش فراتحلیل تمامی تحقیقات مطالعات علمی مرتبط با این حوزه که طی 10 سال اخیر انجام پذیرفتهاند، پرسش پژوهش پاسخ داده شود. در نتیجه تحلیل صورت گرفته مشخص شد به ترتیب عوامل فرهنگی با اندازه اثر 374/0 عوامل سیاسی با اندازه اثر 334/0 عوامل فناوری با اندازه اثر 318/0 عوامل اجتماعی با اندازه اثر 264/0 و عوامل اقتصادی با اندازه اثر 217/0 دارای بیشترین تاثیر بر مشارکت سیاسی شهروندان تهرانی هستند.
جامعه شناسی سیاسی
اکبر ذوالفقاری؛ طاها عشایری؛ طاهره جهان پرور
چکیده
این پژوهش تلاش میکند موانع مشارکت سیاسی در ایران را با رویکرد فراترکیب شناسایی، دستهبندی و برای رفع آنها پیشنهاداتی ارائه نماید. روش پژوهش از نوع فراترکیب کیفی است که دربازه زمانی 1401-1383 به روش تعمدی غیر احتمالی با حجم نمونه 23 سند تحقیقی انجام شده است. این اسناد برحسب اعتبار و روایی تحقیق، کیفیت پژوهش، معیار علمی- پژوهشی بودن و ارتباط ...
بیشتر
این پژوهش تلاش میکند موانع مشارکت سیاسی در ایران را با رویکرد فراترکیب شناسایی، دستهبندی و برای رفع آنها پیشنهاداتی ارائه نماید. روش پژوهش از نوع فراترکیب کیفی است که دربازه زمانی 1401-1383 به روش تعمدی غیر احتمالی با حجم نمونه 23 سند تحقیقی انجام شده است. این اسناد برحسب اعتبار و روایی تحقیق، کیفیت پژوهش، معیار علمی- پژوهشی بودن و ارتباط با موانع مشارکت سیاسی زنان انتخاب شدند. یافتههای تحقیق نشان میدهد موانع اصلی مشارکت سیاسی زنان در ایران به شش دسته موانع اجتماعی، فرهنگی، سیاسی، اقتصادی، روانی و جمعیتی تقسیم میشوند که موانع اجتماعی شامل فضای مردانه جامعه، تبعیض اجتماعی و جنسیتی شدن مشاغل؛ موانع فرهنگی مانند سنت و هنجارهای فرهنگی، نظام آموزشی، الگوهای طایفهای- مردسالاری؛ موانع سیاسی شامل انسداد سیاسی، باورهای سیاسی، سلطه سیاسی مردان، فرهنگ سیاسی پایین؛ موانع اقتصادی دربرگیرنده نابرابری اقتصادی، آنومی اقتصادی، وابستگی مالی و موانع روانی هم شامل خودباوری پایین، باورهای روانی، احساس آنومی روانی و جمعیتی شامل اقلیمی، مکانی، خانوادگی، فیزیولوژیکی است. مشارکت سیاسی زنان بهعنوان بخش اعظمی از جمعیت کشورها موجب بهبود اوضاع تصمیمگیری، درک بهتر از زندگی سیاسی- اجتماعی، ایجاد ارزشها و نگرشهای جدید سیاسی، کاهش نابرابریهای سیاسی و اجتماعی و در نهایت توسعه سیاسی و اجتماعی جامعه میشود.
جامعه شناسی سیاسی
حجت کاظمی؛ سید مهدی موسی کاظمی
چکیده
مطابق دیدگاه برخی از جامعهشناسان تاریخی همچون هینتسه، وبر، تیلی، مان، گیدنز و فوکویاما، جنگهای اروپایی در فاصله قرن پانزدهم تا قرن بیستم و تلاش دولتها برای فراهم کردن شرایط پیروزی در آنها، نیرویی موثر در عینیتیافتن اندیشه دولت مدرن، تقویت ساختار دولتی و افزایش میزان نفوذ دولت در جامعه بوده است. در این مقاله ضمن ارائه گزارشی ...
بیشتر
مطابق دیدگاه برخی از جامعهشناسان تاریخی همچون هینتسه، وبر، تیلی، مان، گیدنز و فوکویاما، جنگهای اروپایی در فاصله قرن پانزدهم تا قرن بیستم و تلاش دولتها برای فراهم کردن شرایط پیروزی در آنها، نیرویی موثر در عینیتیافتن اندیشه دولت مدرن، تقویت ساختار دولتی و افزایش میزان نفوذ دولت در جامعه بوده است. در این مقاله ضمن ارائه گزارشی از دیدگاه نظریهپردازان، تلاش میشود به این پرسش پاسخ داده شود که آیا چنین دیدگاهی قابل تسری به تجربههای غیرغربی نیز هست یا خیر؟ مقاله با تاکید بر سودمندی این دیدگاه؛ در پی آن است تا با نظر به طیف وسیعتری از جنگها بهویژه در جوامع غیرغربی، نشان دهد که تاکید بر رابطه قطعی جنگ و دولتسازی میتواند به نوعی سادهسازی و تعمیم بیضابطه منجر شود. تجربههای تاریخی نشان میدهد در حالی که جنگ در برخی جوامع عامل تقویت فرایند دولتسازی بوده، نمونههای دیگر تضعیف و زوال قدرت دولتی را درپی داشته است. مقاله بر این نتیجهگیری تاکید میکند که تنوع در تأثیر جنگ بر فرایند دولتسازی در جوامع مختلف حاصل نقشآفرینی عوامل دیگری همچون نوع جنگ (داخلی یا خارجی بودن جنگ)، وضعیت اقتصادی و اجتماعی دولتهای درگیر جنگ، تأثیر محیط بینالمللی و نحوه نقشآفرینی قدرتهای خارجی میباشد.
جامعه شناسی سیاسی
پگاه خیرالهی؛ حمید دهقانی؛ حمید نساج
چکیده
انقلاب اسلامی ایران بهعنوان یکی از مراحل فرآیند گذار به دموکراسی از جنبههای مختلفی مورد بحث قرار گرفته گرچه از منظر رابطه دولت- جامعه به آن کمتر پرداخته شده است. این مقاله با هدف بررسی رابطه دولت- جامعه طی سال های 1342-1357 با روش نهادگرایی تاریخی انجام گرفته است. ابتدا با بررسی منابع تاریخی اولیه و ثانویه بهعنوان منابع تحقیق، ...
بیشتر
انقلاب اسلامی ایران بهعنوان یکی از مراحل فرآیند گذار به دموکراسی از جنبههای مختلفی مورد بحث قرار گرفته گرچه از منظر رابطه دولت- جامعه به آن کمتر پرداخته شده است. این مقاله با هدف بررسی رابطه دولت- جامعه طی سال های 1342-1357 با روش نهادگرایی تاریخی انجام گرفته است. ابتدا با بررسی منابع تاریخی اولیه و ثانویه بهعنوان منابع تحقیق، مهمترین وقایع در بازه زمانی مورد مطالعه، نحوه تعامل دولت و جامعه مورد مطالعه قرار گرفت و سپس با توجه به روش نهادگرایی تاریخی، رابطه علی و زمانی رخدادهای اجتماعی و سیاسی مشخص شد. نتایج پژوهش بر این مبنا است که در ابتدای مسیر انقلاب (سال 1342) دولت قدرتمند بوده گرچه به تدریج سیاست تقابلی دولت با جامعه طی چندین سال برای سرکوب نارضایتیها منجر به این شد که نهایتا پس از واقعه جمعه سیاه، جامعه هیچگونه مصالحه با دولت را نپذیرد و حتی پس از تلاش دولت برای ایجاد فضای باز سیاسی، از این فرصت علیه دولت استفاده کند.
جامعه شناسی سیاسی
جعفر نریمانی؛ عباس سهراب زاده؛ علیرضا شیخ محمدی
چکیده
مطالعات تاریخی نشان دهنده نقش کلیدی نخبگان در تحولات اجتماعی، سیاسی، اقتصادی و فرهنگی است. توجه بسیاری از کشورهای پیشرفته و توسعهیافته حاکی از آن است که نخبگان کشور بویژه نخبگان سیاسی حاکم با ایفای نقش اساسی خود در فرایند تصمیمگیری امور و اداره کشور تاثیر مهمی در فرآیند توسعه ایفا میکنند. هدف این پژوهش، تبیین نقش و جایگاه نخبگان ...
بیشتر
مطالعات تاریخی نشان دهنده نقش کلیدی نخبگان در تحولات اجتماعی، سیاسی، اقتصادی و فرهنگی است. توجه بسیاری از کشورهای پیشرفته و توسعهیافته حاکی از آن است که نخبگان کشور بویژه نخبگان سیاسی حاکم با ایفای نقش اساسی خود در فرایند تصمیمگیری امور و اداره کشور تاثیر مهمی در فرآیند توسعه ایفا میکنند. هدف این پژوهش، تبیین نقش و جایگاه نخبگان غیررسمی و تعامل آنها با نخبگان رسمی دولتی در توسعه سیاسی و اقتصادی کشور بعد از جنگ تحمیلی تاکنون می باشد. جامعه آماری پژوهش در بخش کیفی شامل 30 تن از خبرگان، اساتید و نخبگان محلی هستند. روش نمونهگیری برای بخش کیفی تحقیق از نوع غیرتصادفی و گلوله برفی میباشد و حجم نمونه تا زمان اشباع نظری ادامه پیدا میکند. همچنین در قسمت کمی، 384 نفر از نخبگان محلی استان ایلام می باشد. برای تجزیه و تحلیل داده ها از نرم افزارهای SPSS و آموس با روش تحلیل عاملی و معادلات ساختاری استفاده شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که احساس امنیت سیاسی، انگیزش، شایستهسالاری در جامعه، توسعهگرایی، بافت جامعه اسلامی، فرهنگسازی، فضای رقابت علمی، جهتگیری استراتژیک و نهادمندی سیاسی از عوامل موثر بر توسعه سیاسی اقتصادی استان ایلام با توجه به نقش نخبگان رسمی میباشد.
جامعه شناسی سیاسی
اکبر ذوالفقاری؛ طاها عشایری؛ فاطمه مهتابی
چکیده
بیتفاوتی سیاسی به دلزدگی سیاسی، بیمیلی سیلی، بیکنشی سیاسی و عدم تمایل فرد به مشارکت سیاسی اطلاق میشود. هدف پژوهش، مطالعه عوامل مؤثر بر بیتفاوتی سیاسی دربازه زمانی 1401-1380 است. روش پژوهش از نوع فراتحلیل کمی است که محقق با استفاده از مرور ادبیات و تحقیقات صورت گرفته در بازه زمانی 1380 الی 1401، بیتفاوتی سیاسی با حجم نمونه 11 تحقیق ...
بیشتر
بیتفاوتی سیاسی به دلزدگی سیاسی، بیمیلی سیلی، بیکنشی سیاسی و عدم تمایل فرد به مشارکت سیاسی اطلاق میشود. هدف پژوهش، مطالعه عوامل مؤثر بر بیتفاوتی سیاسی دربازه زمانی 1401-1380 است. روش پژوهش از نوع فراتحلیل کمی است که محقق با استفاده از مرور ادبیات و تحقیقات صورت گرفته در بازه زمانی 1380 الی 1401، بیتفاوتی سیاسی با حجم نمونه 11 تحقیق را شناسایی و آنها را برحسب روش، حجم نمونه، ضرایب همبستگی و سطح معنیداری، جامعه آماری و سال دستهبندی و سازماندهی کرده است. یافتههای تحقیق نشان داد بین عوامل سیاسی (بیاعتمادی سیاسی؛ بیگانگی سـیاسی؛ عدم برخورداری از حقوق شهروندی؛ فـرهنگ سیاسی پایین)، عوامل اجتماعی (قانونگریزی اجتماعی؛ احساس بیعدالت اجتماعی؛ آنومی اجتماعی؛ فقدان شفافیت اجتماعی؛ کیفیت پایین زندگی)، عوامل فرهنگی (مصرف رسانههای جمعی، میزان دینداری؛ آنومی فرهنگی، فردگرایی)، عوامل اقتصادی (محرومیت نسبی، بیکاری، طبقه اجتماعی- اقتصادی) و عوامل جمعیتی (تحصیلات، میزان درآمد و سن) با بیتفاوتی سیاسی رابطه معنیداری دارند. نتایج نشان میدهد بیتفاوتی سیاسی متاثر از عوامل متعدد اقتصادی، سیاسی، فرهنگی و اجتماعی است که ضرورت دارد برای جلوگیری از بروز این پدیده، زمینههای مشارکت سیاسی شهروندان در امور جامعه از طریق ارتقای پایگاه اجتماعی- اقتصادی افراد، تقویت عزت نفس، احساس کارایی، افزایش اعـتماد سیاسی و اجتماعی، تقویت مولفههای دینداری، برقراری عـدالت اجـتماعی و افزایش رضایت از زنـدگی فراهم شود.
جامعه شناسی سیاسی
رضا صحت منش
چکیده
در دوره صفوی دو عصر متفاوت را میتوان بازشناخت. عصر اول از ابتدا تا عهدنامه صلح زهاب و عصر دوم از عهدنامه صلح زهاب تا سقوط اصفهان به دست افغانها را در بر دارد. در عصر اول، شاهان صفوی گرایشهای جنگاوری بروز دادند؛ اما در عصر دوم، شاهان صفوی آشکارا گرایشهای شرعی نشان دادند و مقامات روحانی در صدر ساختار مذهبی جای گرفتند. پرسش این است ...
بیشتر
در دوره صفوی دو عصر متفاوت را میتوان بازشناخت. عصر اول از ابتدا تا عهدنامه صلح زهاب و عصر دوم از عهدنامه صلح زهاب تا سقوط اصفهان به دست افغانها را در بر دارد. در عصر اول، شاهان صفوی گرایشهای جنگاوری بروز دادند؛ اما در عصر دوم، شاهان صفوی آشکارا گرایشهای شرعی نشان دادند و مقامات روحانی در صدر ساختار مذهبی جای گرفتند. پرسش این است که گرایشهای شرعی و روابط نزدیک شاهان صفوی با مقامات روحانی چگونه سایر وظایف بخصوص وظایف نظامی آنان را تحت تأثیر قرار داد؟ نتایج پژوهش حاکی از آن است که شاهان صفوی در پی صلح زهاب با عثمانی (1049ق)، به دربارنشینی و مجالست با روحانیون و علما، آشکارا به شریعت روی آوردند. نتیجه رویکرد تازه ،مشروعیت شاهان و دربار نزد بخش مذهبی جامعه بود. اما این رویه شاه را از تعادل خارج کرد و عمل نظامی شاه را به شدت کاهش داد. در نتیجه شاهان از وظایف نظامی، سیاسی و کشورداری غفلت نمودند؛ ارتش رها شد، از شمار نفرات آن به شدت کاسته و مشق نظامی به فراموشی سپرده شد. این رویه به مدت چند دهه تداوم داشت و یکی از دلایل سقوط صفویه بود.
سیاستگذاری عمومی
حسین عبادی؛ سید عبداله حیدریه؛ یونس وکیل الرعایا
چکیده
این پژوهش با رویکرد بینرشتهای در حوزههای بازاریابی، سیاست و ارتباطات انجام پذیرفته است. در بازاریابی سیاسی حفظ مشتری از ضروریات بوده و حزبی پیروز خواهد بود که کمترین ریزش مشتری و بیشترین سهم بازار را کسب کند. بکارگیری بازاریابی رابطهای میتواند منجر به کاهش ریزش مشتری، کاهش هزینههای تبلیغاتی و افزایش اثربخشی شود. در این ...
بیشتر
این پژوهش با رویکرد بینرشتهای در حوزههای بازاریابی، سیاست و ارتباطات انجام پذیرفته است. در بازاریابی سیاسی حفظ مشتری از ضروریات بوده و حزبی پیروز خواهد بود که کمترین ریزش مشتری و بیشترین سهم بازار را کسب کند. بکارگیری بازاریابی رابطهای میتواند منجر به کاهش ریزش مشتری، کاهش هزینههای تبلیغاتی و افزایش اثربخشی شود. در این تحقیق، بازاریابی رابطهای به شاخصهایی تقسیم و با استفاده از پرسشنامه تاثیر شاخصها بر موفقیت احزاب (کاندیداها) مورد بررسی قرار گرفته است. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش جزء تحقیقات توصیفی- پیمایشی میباشد که به صورت میدانی انجام شده است. در روش تجزیه و تحلیل اطلاعات از ضـریب پیرسـون و ضـریب همبـستگی استفاده شده است. یافتههای تحقیق مشخص میسازد که بنیانهای بازاریابی رابطهمند با رضایتمندی رای دهندگان همبستگی مستقیم و رابطه معناداری دارد و نتایج رگرسیون نشان میدهد این بنیانها توانایی پیشبینی رضایتمندی را دارند. همچنین بین رضایتمندی و وفاداری، بین وفاداری و رایدهی مجدد و توصیه به دیگران و در نهایت بین موفقیت و رایدهی مجدد و توصیه به دیگران رابطه معنادار وجود دارد.
جامعه شناسی سیاسی
امید قادرزاده
چکیده
این پژوهش از رویکرد تفسیرگرایی اجتماعی و با روش مردمنگاری به بررسی نظام معنایی و تجربه و درک عالمان دینی از ابژه های سیاسی، اجتماعی و فرهنگی یعنی فرهنگ سیاسی عالمان دینی و دلالت های آن برای توسعه در کردستان معطوف است. بر اساس روش نمونه گیری کیفی هدفمند و با حداکثر تنوع چهل نفر از عالمان دینی شهر سنندج در این مطالعه شرکت ...
بیشتر
این پژوهش از رویکرد تفسیرگرایی اجتماعی و با روش مردمنگاری به بررسی نظام معنایی و تجربه و درک عالمان دینی از ابژه های سیاسی، اجتماعی و فرهنگی یعنی فرهنگ سیاسی عالمان دینی و دلالت های آن برای توسعه در کردستان معطوف است. بر اساس روش نمونه گیری کیفی هدفمند و با حداکثر تنوع چهل نفر از عالمان دینی شهر سنندج در این مطالعه شرکت کردند. با توجه بنیان های پارادایمیک روششناسی کیفی، تفسیر مشارکتکنندگان، ماهیت تفریدی داشته و یافته های حاصله قابلیت تعمیم پذیری ندارد. بر مبنای دادههای حاصل از مصاحبه، بیش از نیمی از مشارکت کنندگان نسبت به پذیرش تکثر گشوده نبودند و از عدالت تناسبی حمایت میکردند و مشارکت آنان در زندگی سیاسی و اجتماعی کمدامنه و گستره اعتماد اجتماعی آنان محدود بود. بر این اساس، مختصات فرهنگ سیاسی مشارکت کنندگان بیشتر با «فرهنگ سیاسی محدود» قرابت دارد. ارزیابی تفسیری فرهنگ سیاسی بیانگر این است که فرهنگ سیاسی محدود، همگرایی زیادی با توسعه در ابعاد فرهنگی، اجتماعی و سیاسی ندارد. برای مشارکتی شدن فرهنگ سیاسی، بسط ساخت فرصتهای سیاسی و بازتصدیق نهادی عالمان دینی اهل سنت ضروری به نظر می رسد.
جامعه شناسی سیاسی
جلیل دارا؛ جواد علائی
چکیده
توزیع و بازتوزیع بهعنوان یکی از کارویژههای نظام سیاسی که با هدف رفع نابرابری و کاهش شکافهای اقتصادی - اجتماعی انجام میشود در نگرش سیستمی دارای اهمیت ویژهای است چراکه موفقیت یا عدم موفقیت میتواند در افزایش یا کاهش حمایت جامعه از نظام سیاسی موثر باشد. بعد از انقلاب، جمهوری اسلامی سعی کرد با هدف تحقق عدالت با تدوین و اجرای سیاستهای ...
بیشتر
توزیع و بازتوزیع بهعنوان یکی از کارویژههای نظام سیاسی که با هدف رفع نابرابری و کاهش شکافهای اقتصادی - اجتماعی انجام میشود در نگرش سیستمی دارای اهمیت ویژهای است چراکه موفقیت یا عدم موفقیت میتواند در افزایش یا کاهش حمایت جامعه از نظام سیاسی موثر باشد. بعد از انقلاب، جمهوری اسلامی سعی کرد با هدف تحقق عدالت با تدوین و اجرای سیاستهای توزیعی و بازتوزیعی، میزان شکاف طبقاتی و نابرابری را در سطوح مختلف جامعه کاهش دهد. در این مقاله از روش تحلیلی توصیفی با رویکرد اسنادی و چهارچوب نظری ترکیبی از آرای آلموند و پاول و مرتن بهره گرفته میشود. پرسش مقاله این است که سیاستهای توزیعی و بازتوزیعی بعد از انقلاب تا چه اندازه موفق بوده و چه تاثیری بر کنش سیاسی افراد داشته است؟ یافتهها نشان میدهد با وجود تدوین و اجرای سیاستها در حوزههای مختلف، هم بر اساس آمار و هم ادراک افراد از وضعیت اقتصادی، نتایج مطلوبی در این حوزه بدست نیامده است و این ناکارآمدی به بیتفاوتی سیاسی و کاهش میزان تمایل افراد به مشارکت سیاسی در ابعاد مختلف منجر شده است.
جامعه شناسی سیاسی
سارا شریف پور؛ هادی نوری؛ محمد رضا غلامی شکارسرایی
چکیده
شکل رابطه دولت با طبقات اجتماعی در طول تاریخ ایران همواره متأثر از نظریات شیوه تولید آسیایی و استبداد شرقی تبیین شده است. بر اساس این نظریه، قدرت دولت نامحدود است و همه طبقات را زیر سیطره خود دارد. این در حالی است که بسیاری از دادههای تاریخی عصر قاجار، این دیدگاه را زیر سوال میبرند و نمایانگر وضعیتی هستند که در آن نیروهای مختلف اجتماعی ...
بیشتر
شکل رابطه دولت با طبقات اجتماعی در طول تاریخ ایران همواره متأثر از نظریات شیوه تولید آسیایی و استبداد شرقی تبیین شده است. بر اساس این نظریه، قدرت دولت نامحدود است و همه طبقات را زیر سیطره خود دارد. این در حالی است که بسیاری از دادههای تاریخی عصر قاجار، این دیدگاه را زیر سوال میبرند و نمایانگر وضعیتی هستند که در آن نیروهای مختلف اجتماعی قدرت دولت را محدود میکنند. این مقاله در پاسخ به مسأله تعارض نظریه دولت آسیایی و واقعیت تاریخی عصر قاجار نوشته شده است. پرسش اصلی مقاله این است که آیا دولت قاجار توسط طبقات جامعه محدود میشد یا دارای قدرتی مطلق و فراطبقاتی بود؟. در پاسخ به این پرسش از نظریه سهگانه دولت طبقاتی، بناپارتی و آسیایی کارل مارکس استفاده میشود. روش تحقیق از نوع مطالعه موردی تاریخی است که با دو روش اسنادی و تطبیق الگو به گردآوری و تحلیل دادهها میپردازد. یافتههای تحقیق نشان میدهد که دولت قاجار نه ماهیتی طبقاتی داشت و نه دارای قدرتی فراطبقاتی، بلکه با برخورداری از استقلال نسبی نسبت به طبقات جامعه با مفهوم دولت بناپارتی قابل توصیف است.
جامعه شناسی سیاسی
محسن محمدی خانقاهی؛ عباس کشاورز شکری؛ زاهد غفاری هشجین
چکیده
آمارهای منتشر شده و نظرات کارشناسی حاکی از آن است که روند نارضایتی اجتماعی در جامعه ایرانی، فزاینده است و به تبع آن دورههای شکلگیری اعتراضات اجتماعی کوتاهتر شده و این اعتراضات به سوی خشونت بیشتر و رادیکالیسم سوق یافته است که پیامدهای منفی موثری در ابعاد سیاسی، فرهنگی و اجتماعی در پی داشته است. از این جهت این پژوهش در پی شناخت ...
بیشتر
آمارهای منتشر شده و نظرات کارشناسی حاکی از آن است که روند نارضایتی اجتماعی در جامعه ایرانی، فزاینده است و به تبع آن دورههای شکلگیری اعتراضات اجتماعی کوتاهتر شده و این اعتراضات به سوی خشونت بیشتر و رادیکالیسم سوق یافته است که پیامدهای منفی موثری در ابعاد سیاسی، فرهنگی و اجتماعی در پی داشته است. از این جهت این پژوهش در پی شناخت و تبیین لایههای علی شکل دهنده به نارضایتی اجتماعی پس از انقلاب اسلامی است. بر این اساس پرسش اصلی پژوهش این است که «لایههای علی ایجاد کننده نارضایتی اجتماعی پس از انقلاب اسلامی چیست؟»برای پاسخ به این پرسش و پیشبرد پژوهش از روش تحلیل لایههای علی بهره گرفته میشود. طبق این روش چهار لایه لیتانی، سیستمی، گفتمانی و استعاری در باب پدیده نارضایتی اجتماعی مورد بحث قرار گرفته است. بر اساس یافتهها در سطح سیستمی، عواملی چون توسعه ناامیدی و احساس محرومیت، تبعیض و شکاف طبقاتی، توسعه ناکارآمدی، تحول زیست جهان و سبک زندگی و غیره در توسعه نارضایتی موثر هستند. در سطح گفتمانی و استعاری نیز عللی چون فرهنگ و تفکر شیعی، دوگانه ج.ا.ا / انقلاب اسلامی، دگرانگاری حاکمیت سیاسی و چالشهای هویتی مطرح میباشند.
جامعه شناسی سیاسی
صادق پناهی نسب؛ منصور طبیعی
چکیده
هدف این پژوهش بررسی تفاوت پذیری میزان آرای کاندیداهای نهمین و یازدهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری ایران برمبنای موضع گیری های قومیتی آنها در استانهای آذربایجان شرقی، کردستان و کهگیلویه و بویراحمد است. پژوهش به روش تحلیل محتوا از نوع کمی است، واحد تحلیل، بیانیه ها، موضع گیری ها، شعارها و سخنرانی های مرتبط با سه قوم ( ترک، کرد و لر) ...
بیشتر
هدف این پژوهش بررسی تفاوت پذیری میزان آرای کاندیداهای نهمین و یازدهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری ایران برمبنای موضع گیری های قومیتی آنها در استانهای آذربایجان شرقی، کردستان و کهگیلویه و بویراحمد است. پژوهش به روش تحلیل محتوا از نوع کمی است، واحد تحلیل، بیانیه ها، موضع گیری ها، شعارها و سخنرانی های مرتبط با سه قوم ( ترک، کرد و لر) از سوی کاندیدای دوره های دوره های نهم و یازدهم ریاست جمهوری در روزنامه های شرق، اطلاعات ، رسالت و وطن امروز است. یافته ها: یافتههای تجربی نشان داد که بین میزان آرای کاندیداها و تعلق قومی آنها رابطه معناداری وجود دارد. اما در مورد رابطه بین بازنمایی شعارهای قومی توسط کاندیداها و میزان رأی آنها یافتهها بیانگر این واقعیت بود که صرف شعارهای قومی بهتنهایی نمیتوانند در میزان رأی کاندیداها مؤثر واقع شوند بلکه علاوه بر شعارهای قومی وابستگی کاندیدای مذکور به یک جناح یا تفکر خاص نیز مهم است. همچنین میزان بازنمایی شعارهای قومی در متنهای تولیدشده توسط کاندیداهای دوره نهم 11/31 درصد و در متنهای کاندیداهای دوره یازدهم 89/68 درصد می باشند. میزان بازنمایی تعلق قومی در متنهای تولیدشده توسط کاندیداهای دوره نهم 93/26 درصد و در متنهای کاندیداهای دوره یازدهم 07/73 درصد هست.
جامعه شناسی سیاسی
طاها عشایری؛ اکبر ذوالفقاری؛ طاهره جهان پرور؛ فائزه رقمی
چکیده
خشونت سیاسی - قومی حاصل توسعه و تغییرات اجتماعی ناگهانی، ناهمگون و بیسازمان کنندهای است که به ظهور بیسازمانی اجتماعی و آنومی چندبعدی انجامیده و در گذار با ایجاد شکاف اجتماعی، کژ کارکردی نهادی، فاصله اجتماعی قومی و تقابل هویتی کلان - خرد (فشارهای ساختاری) و عوامل رسانهای (تحریک رسانههای خارجی، تبلیغات رسانهای، فعالیت فرقهای ...
بیشتر
خشونت سیاسی - قومی حاصل توسعه و تغییرات اجتماعی ناگهانی، ناهمگون و بیسازمان کنندهای است که به ظهور بیسازمانی اجتماعی و آنومی چندبعدی انجامیده و در گذار با ایجاد شکاف اجتماعی، کژ کارکردی نهادی، فاصله اجتماعی قومی و تقابل هویتی کلان - خرد (فشارهای ساختاری) و عوامل رسانهای (تحریک رسانههای خارجی، تبلیغات رسانهای، فعالیت فرقهای هدایتشده) ظهور، تداوم و شدت آن را تعمیق میبخشد. بر این اساس هدف اصلی تحقیق، مطالعه عوامل مؤثر بر خشونت سیاسی - قومی با شیوه فراتحلیل در بازه زمانی سالهای 1401-1386 است. روش فراتحلیل بوده که با حجم نمونه 20 سند، به روش نمونهگیری هدفمند با رعایت ملاکهای ورود و خروج انجام شده است. نتایج پژوهش حاکی از این است که عوامل فرهنگی (تعلق خردهفرهنگی، تحریک رسانهای، سرمایه فرهنگی، تعلق مذهبی)، اجتماعی (انزوای اجتماعی، هویت ملی، احساس تبعیض، احساس محرومیت و ناکامی)، سیاسی (انسجام سیاسی، مشارکت سیاسی، اعتماد سیاسی، فرهنگ سیاسی پایین)، روانی (احساس منزلت قومی، تنش و اختلاف قومی، احساس بیگانگی، تحریک هویت قومی) و عوامل زمینهای (تحصیلات، درآمد، طبقه اجتماعی) در خشونت سیاسی - قومی مؤثر بوده است.
جامعه شناسی سیاسی
ابوالقاسم شهریاری؛ سیدحسین اطهری؛ محسن خلیلی؛ مهدی نجف زاده
چکیده
چرایی شکلگیری کودتای 1299 پرسش اصلی این پژوهش است که برای پاسخ بدان با استفاده از روش تحلیل محتوای کیفی متعارف و انتخاب نظریه کارکردگرایی ساختاری بعنوان چارچوب نظری، سفرنامهها و خاطرات نگارش شده در انتهای قرن 13 شمسی مورد بررسی قرار گرفته و این فرضیه مطرح شد که فقدان کارکرد ابعاد چهارگانه نظام اجتماعی ایران و تأثیر محیط خارجی، تمایل ...
بیشتر
چرایی شکلگیری کودتای 1299 پرسش اصلی این پژوهش است که برای پاسخ بدان با استفاده از روش تحلیل محتوای کیفی متعارف و انتخاب نظریه کارکردگرایی ساختاری بعنوان چارچوب نظری، سفرنامهها و خاطرات نگارش شده در انتهای قرن 13 شمسی مورد بررسی قرار گرفته و این فرضیه مطرح شد که فقدان کارکرد ابعاد چهارگانه نظام اجتماعی ایران و تأثیر محیط خارجی، تمایل به ایجاد ساختار اجتماعی جدید در ایران را ایجاد نمود. نتیجه بررسی حاکی از آن است که عدم انطباق کارکردی و اختلالات متعدد در تمامی ابعاد نظام اجتماعی ایران، میراث قاجاریان از آشوب دائمی قرن 12 بوده که تلاشهای صورت گرفته جهت رفع آنان بدون نتیجه بود. به همین دلیل تغییر شیوه حکمرانی به سلطنت مشروطه بعنوان راهحل این ناکارآمدی مطرح و به انجام رسید. لیکن استمرار و تعمیق ناکارآمدی سلطنت مشروطه این موضوع را نمایان ساخت که جهت رفع اختلالات کارکردی موجود، لازم است دستگاه دیوانی متمرکز و مقتدری تشکیل گردد که با گسترش به تمام سرزمین، به رفع معضلات اقدام نماید. از این رهگذر، ایده استبداد منور شکل گرفته و کودتای 1299 آغازی بر استقرار شیوه حکمرانی نوین در ایران بود.
جامعه شناسی سیاسی
رضا رستگارپور؛ حسن شفیعی؛ محمدرضا دهشیری
چکیده
چگونگی تأثیر هیجانات بر رفتار سیاسی بواسطه نقش تعیینکننده آن در انتخاب سیاسی و تأثیرگذار در میزان مشارکت و همچنین نتایج انتخابات، موضوعی است که جایگاه مطالعاتی آن در حوزه روانشناسی سیاسی قرار میگیرد. در حالی که همواره در بسیاری از کشورها شاهد برگزاری انتخابات هستیم، یافتههای روانشناسی سیاسی نشان میدهد که در بسیاری ...
بیشتر
چگونگی تأثیر هیجانات بر رفتار سیاسی بواسطه نقش تعیینکننده آن در انتخاب سیاسی و تأثیرگذار در میزان مشارکت و همچنین نتایج انتخابات، موضوعی است که جایگاه مطالعاتی آن در حوزه روانشناسی سیاسی قرار میگیرد. در حالی که همواره در بسیاری از کشورها شاهد برگزاری انتخابات هستیم، یافتههای روانشناسی سیاسی نشان میدهد که در بسیاری از موارد نتیجه انتخابات تابعی از هیجان بوده و این هیجانات نقش مؤثری در میزان مشارکت مردم دارد. این پژوهش با مروری اجمالی بر انتخابات ریاست جمهوری ایران، ضمن گردآوری مستندات تاریخی و استفاده از روش توصیفی ـ تحلیلی، به دنبال پاسخ به این پرسش است که اساساً گرایش مردم در انتخابات، بیشتر تحت تأثیر انتخاب عقلانی است یا تابعی از هیجانات میباشد. بعبارتی کدام متغیر نقش مؤثرتری بر فرآیند انتخابات داشته و اینکه چه طیفی از جامعه، چرا و در چه شرایطی تحت تأثیر فضای هیجانی قرار میگیرند؟ اگر انتخاب عقلانی را (صرفنظر از اثرات مثبت و منفی هیجان بر انتخاب) بعنوان هدفی منطقی در نظر بگیریم، مروری بر انتخابات ادوار ریاست جمهوری ایران مؤید این فرضیه است که وقوع حوادث مؤثر در کنار حضور چهرهها و رقبای خاص در مقاطع مختلف، میتواند منجر به ایجاد هیجان و فضای پرشور سیاسی و رقابتی و در نتیجه میزان مشارکت مردم گردد.
