نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

• راحله چترسفید ¹
• امیر محمد حاجی یوسفی ²

¹ دانشکده اقتصاد و علوم سیاسی دانشگاه شهیدبهشتی

² استاد، گروه علوم سیاسی و روابط بین الملل دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

چکیده

بحران سوریه یکی از بزرگ‌ترین آوارگی‌های دهه‌های اخیر را رقم زد. ترکیه از ابتدای بحران، چند میلیون آواره سوری را در خاک خود پذیرفت اما از اصطلاح «مهمان» به جای «پناهنده» برای توصیف این گروه استفاده و وضعیت آنان را در قالب «حمایت موقت» تعریف کرده است. این نام‌گذاری با وجود عضویت ترکیه در کنوانسیون ۱۹۵۱ و پروتکل ۱۹۶۷، یک تناقض مفهومی و حقوقی میان تعهدات بین‌المللی و سیاست‌های داخلی ایجاد کرده است. پژوهش حاضر با اتخاذ رویکردی انتقادی و با تکیه بر مفهوم مهمان‌نوازی ژاک دریدا، به تحلیل چرایی تغییر رویکرد و نامگذاری آوارگان سوری در اسناد و گفتمان رسمی ترکیه پرداخته است. این پژوهش نشان می‌دهد که عوامل سیاسی و اقتصادی مهم‌ترین محرک‌های این تغییر رویکرد تلقی می‌شوند. یافته‌های تحقیق بیانگر آن است که استفاده از مفهوم مهمان ابزاری سیاسی برای دور زدن تعهدات حقوقی، مدیریت افکار عمومی و حفظ انعطاف دولت در تعیین سیاست بازگشت بوده و در نهایت با تغییرات سیاسی داخلی ترکیه، به سمت محدودسازی حقوق آوارگان و تأکید بر بازگشت آنان حرکت کرده است. پژوهش حاضر نشان می‌دهد که نام‌گذاری صرفاً یک امر زبانی نیست، بلکه بخشی از سازوکار قدرت در مدیریت آوارگی و کنترل «دیگری» در نظام دولت ـ ملت معاصر است.

کلیدواژه‌ها

• ترکیه
• پناهنده
• مهمان‌نوازی
• سوریه
• دریدا

موضوعات

• تحولات خاورمیانه

عنوان مقاله [English]

Turkey’s Policy Toward Syrian EDPs: Rethinking the Concepts of Asylum and Hospitality

نویسندگان [English]

• Rahele Chatrsefid ¹
• Amir Mohammad Haji-Yousefi ²

¹ Faculty of Economics and Political Science, Shahid Beheshti University

² Department of Political Science and International Relations, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran

چکیده [English]

The arrival of millions of Syrian EDPs in Turkey has produced far-reaching political and social consequences, making the issue one of the most significant challenges in Turkey’s post-2011 domestic and foreign policy landscape. From the onset of the crisis, Turkey adopted discursive and legal formulations that departed from the internationally recognized concept of refugee, instead framing Syrians as “guests” under Turkey’s “hospitality.” Although these terms evoke benevolent and moral obligations, they were embedded within a political framework characterized by conditionality, hierarchy, and state-determined limits. Building on Jacques Derrida’s critical distinction between unconditional and conditional hospitality, this article argues that Turkey’s refugee policy rests on practices of conditional acceptance shaped by political calculation, sovereignty, and shifting domestic concerns. The main question addressed in this study is: What key factors have driven changes in the official labeling of Syrian refugees in Turkey, and how have these shifts influenced the evolution of Turkey’s refugee policy? The hypothesis proposes that the most influential factors behind changes in labeling—and the corresponding transformation of policy—are political dynamics (notably nationalism and electoral pressures) and economic constraints (particularly the challenges of integration and strain on public resources).

کلیدواژه‌ها [English]

• Turkey
• refugee
• hospitality
• Syria
• Derrida