ائتلاف شکننده و رقابت سیاسی امارات و عربستان در یمن (2015-2020)

هدایتی شهیدانی, مهدی; بابایی, محمدرضا

doi:10.22054/qpss.2021.56691.2700

ائتلاف شکننده و رقابت سیاسی امارات و عربستان در یمن (2015-2020)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

مهدی هدایتی شهیدانی ¹

محمدرضا بابایی ²

¹ استادیار روابط بین‌الملل دانشگاه گیلان، رشت، ایران

² کارشناسی ارشد مطالعات منطقه‌ای- گرایش مطالعات خاورمیانه- دانشگاه تهران، تهران، ایران

https://doi.org/10.22054/qpss.2021.56691.2700

چکیده

ائتلاف عربی به رهبری عربستان در سال 2015 با هدف شکست اهداف انقلاب یمن وارد کارزار این کشور شد. اما نشانه‌های برجسته‌ای از اختلاف میان اعضای اصلی این ائتلاف در صحنه عملیاتی یمن مشاهده شد. مناطق جنوبی یمن به میدان نبرد و رقابت سعودی‌ها و امارات تبدیل گردید. بر این اساس، پرسش اصلی مقاله آن است که مهمترین عوامل رقابت بین امارات متحده و عربستان سعودی در بحران یمن چیست؟ در پاسخ، این فرضیه مطرح می‌شود که برداشت متفاوت دو بازیگر از مولفه دشمن مشترک و تردید هردوی آنها نسبت به نتایج موردنظر، از عوامل اصلی رقابت عربستان و امارت در یمن به شمار می‌روند. این مقاله می‌کوشد تا در تشریح مولفه‌های رقابت دو کشور و همچنین اهداف آنها در یمن، با طرح چشم‌انداز نظری، بحث را با روش توصیفی-تبیینی انجام دهد و به بررسی تأثیر و پیامدهای رقابت میان ریاض و ابوظبی بر آینده سیاسی یمن بپردازد.

کلیدواژه‌ها

ائتلاف عربی

یمن

انصارالله

امارات متحده عربی

عربستان سعودی

20.1001.1.23456140.1400.10.38.8.7

عنوان مقاله English

The Fragile Coalition and Political Competition UAE and Saudi Arabia in Yemen (2015-2020)

نویسندگان English

Mehdi Hedayati Shahidani ¹

Mohammad Reza Babaie ²

¹ Assistant Professor, International Relations, University of Quilan, Rasht, Iran

² Master of Regional Studies - Middle East Studies - University of Tehran, Tehran, Iran

چکیده English

With the aim of defeating the goals of the Yemeni revolution, the Saudi-led Arabic Coalition entered the Yemeni campaign in 2015. But there were clear signs of disagreement among key members of the coalition on the Yemeni scene. The southern regions of Yemen became competition place of Saudi Arabia and the UAE. Accordingly, the main question of the article is what are the most important factors of competition between the UAE and Saudi Arabia in the Yemeni crisis? The hypothesis is that the two actors' different perceptions of the common enemy component and their skeptical attitude about the desired results are the main factors in the rivalry between Saudi Arabia and UAE in Yemen. This article describes the components of competition between the two countries in Yemen through a descriptive-analytical method, and examines the impact of the competition between Riyadh and Abu Dhabi on the political future of Yemen.

کلیدواژه‌ها English

Arab Coalition

Yemen

Ansarullah

UAE

Saudi Arabia

اسدی، علی‌اکبر، (1396)، «سیاست خارجی عربستان سعودی: منابع، اهداف و مسائل»، فصلنامه مطالعات راهبردی، سال بیستم، شماره 1.
برزگر، کیهان، (1394)، تحولات عربی، خاورمیانه و ایران، تهران: مرکز پژوهش‌های علمی و مطالعات استراتژیک خاورمیانه.
التیامی‌نیا، رضا، باقری دولت‌آبادی، علی و نیکفر، جاسب، (1395)، «بحران یمن: بررسی زمینه‌ها و اهداف مداخلات خارجی عربستان و امریکا»، فصلنامه پژوهش‌های راهبردی سیاست، دوره 4، شماره 14.
دارا، جلیل و بابایی، محمود، (1394)، «بازخوانی جنبش انصارالله یمن در بستر انقلاب اسلامی»، فصلنامه پژوهش‌های انقلاب اسلامی، دوره 4، شماره 15.
سرادار، حمید، موسوی، میرهادی، (1395)، «جایگاه یمن در سیاست خارجی عربستان سعودی»، فصلنامه سیاست خارجی، دوره 29، شماره 1.
سرگونین، الکساندر، (1397)، تشریح رفتار سیاست خارجی روسیه؛ نظریه و عمل، ترجمه مهدی هدایتی شهیدانی و سعید خاوری‌نژاد، چاپ اول، رشت: انتشارات دانشگاه گیلان.
صادقی، حسین، احمدیان، حسن، (1389)، «دگرگونی جایگاه منطقه‌ای یمن: امکانات و چالش‌ها»، فصلنامه راهبرد، سال نوزدهم، شماره 56.
عطایی، فرهاد و منصوری ‌مقدم، محمد، (1392)، «تبارشناسی سیاست خارجی عربستان سعودی: راهبردی واقع‌گرایانه بر بستری هویتی»، فصلنامه روابط خارجی، سال پنجم، شماره 1.
فتحی، محمدجواد، جهان‌بین، فرزاد، (1398)، «تبیین بحران ژئوپلیتیکی یمن: عوامل و بازیگران»، فصلنامه سیاست جهانی، دوره هشتم، شماره1.
نیاکوئی، سید امیر، (1393)، ارتش و سیاست در خاورمیانه عربی، چاپ اول، رشت: انتشارات دانشگاه گیلان.

عربی

الدباغ، زیاد سمیر، (2019)، «الواقع السیاسی فی الیمن بعد 2010»، مجلة الدراسات الإقلیمیة، السنة 13، العدد41.
مترسکی، الکساندر، (2015)، «الحرب الأهلیة فی الیمن: صراع معقّد وآفاق متباینة»، المرکز العربی للأبحاث و الدراسة السیاسات، أیلول / سبتمبر 2015.
وحید، مروة، (2016)، «لماذا إیران تسعی لتفکیک الدولة الیمنیة، المستقبل للأبحاث و الدراسات المتقدمة»، المستقبل للأبحاث و الدراسات المتقدمة، 16/11/2016.
بن علی الحسینی، سعید، (2019)، «السیاسة الخارجیة الإماراتیة فی القرن الإفریقی والیمن: الآثار والنتائج»، سلطنة عمان: مجلة جیل الدراسات السیاسیة والعلاقات الدولیة، العدد 24.
موسی بدوی، احمد، (2016)، «مفاوضات الکویت: الی أین یتجه الأزمة الیمنیة»، المرکز العربی للبحوث والدراسات، 16/4/2016.
ناجی، احمد، (2020)، «تشی الخطوات التی اتخذتها السعودیة والإمارات مؤخراً بأن ثمة حکومة یمنیة جدیدة قید التشکل»، بیروت: مرکز کارنیغی للشرق الأوسط ، 13/7/2020.
ناجی، احمد، (2019)، «لن تُصیب أحداث عدن التحالف العربی بالتشظی، بل قد تفتح باباً لإعادة تعریف العلاقة بین الحلیفین الرئیسیین»، بیروت: مرکز کارنیغی للشرق الأوسط، 22/8/2019.
دیاب، طارق، (2019)، «السعودیة و الإمارات فی الیمن: تنافس أم توزیع أدوار؟»، اسطنبول: المعهد المصری للدراسات، 1/10/2019.
عنتر، غاندی، (2016)، الصراع السعودی الإماراتی ومستقبل الیمن)، المعهد المصری للدرسات السیاسیة والاستراتیجیة ،6/9/2016.
التلاوی، أحمد، (2016)، «تداعیات الأزمة الیمنیة على النظام السعودی»، المعهد المصری للدرسات السیاسیة والاستراتیجیة، المعهد المصری للدراسات.

References

Abaad Studies & Research Center, (2018), “Study on UAE Influence in Yemen, Saudi-Emirati Competition”, 23 Sept 2018, URL: https:// abaadstudies.org/news-59785.html. Accessed 25 July 2020.
Barbara A. Leaf and Elana DeLozier, (2018), “The UAE and Yemen’s Islah: A Coalition Coalesces”, The Washington Institute, December 6, Accessed 2 March 2020.
Bianco, Cinzia, (2019), “Cracks in the Saudi-Emirati Alliance?”, The European Council on Foreign Relations (ECFR), 13 Sept 2019, URL: https:// ecfr. eu/ article/ commentary_ cracks_ in_ the_ saudi_ emirati_ alliance/, Accessed 12 May 2020.
Darwich, May, (2020), “Escalation in Failed Military Interventions: Saudi and Emirati Quagmires in Yemen”, Global Policy, Volume 11. Issue 1, https://doi.org/10.1111/1758-5899.12781, accessed 1 June 2020.
Harb, Imad K, (2019), “Why the United Arab Emirates Is Abandoning Saudi Arabia in Yemen”, Foreign Policy, 1 Aug 2019, URL: https://foreignpolicy.com/2019/08/01/why-the-united-arab-emirates-is-abandoning-saudi-arabia-in-yemen/, accessed 23 Aug 2020.
Kissinger, Henry, (2014), World Order, London: Penguin Press.
McKernan, Bethan, (2020), “Clashing UAE and Saudi Interests are Keeping the Yemen Conflict Alive”, The Guardian, 20 Mar 2020, URL: https:// www. theguardian. com/ world/2020/mar/26/clashing-uae-and-saudi-interests-are-keeping-the-yemen-conflict-alive, Accessed 8 July 2020.
Nye, Joseph and Welch, David, (2020), Understanding Global Conflict and Cooperation: An Introduction to Theory and History, 10th Edition, London: Pearson Pub.
Patrick Neil, (2019), “Saudi Arabia’s lack of Clear Goals in Yemen is Worsening the Security Vacuum and Potentially Undermining the Kingdom’s National Security”, Carnegie Endowment for Internationalحثشز Peace, 2019/10/1.
Ramani, Samuel, (2019), “Saudi Arabia and the UAE Reboot their Partnership in Yemen”, Carnegie Endowment, 26 Sept 2019, URL: https://carnegieendowment.org/ sada/79925, Accessed 17 May 2020.
Renshon, Jonathan, (2017), Fighting for Status: Hierarchy and Conflict in World Politics, Princeton: Princeton University Press.

TRT World, (2020), “Why are Saudi and the UAE Competing in Southern Yemen?”, 13 May 2020, URL: https:// www.trtworld.com/ magazine/ why- are- saudi- and- the-uae-competing-in-southern-yemen-36281, Accessed 12 May 2020.