تحول هندسه قدرت در پرتو ماهیت فرهنگی و ژئوپلیتیک منطقهای قدرت؛ مطالعه موردی تحولات غرب آسیا

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار روابط بین الملل دانشگاه علامه طباطبائی

2 دانشجوی دکتری روابط بین الملل دانشگاه علامه طباطبائی

چکیده

 
تا چند دهۀ اخیر دولتها بر سر مسائلی همچون تواناییهای نظامی، توسعهطلبی ارضی،
نظامهای اقتصادی و نحوة مدیریت منازعات و مناقشات در کشمکش بودند. درحالیکه فرهنگ
نیز میتوانست بر روی کنش و رفتارهای بینالمللی دولتها در عرصۀ بینالمللی اثرگذار باشد اما
به دلیل سیطرة دیدگاه رئالیستی در روابط بینالملل، این امر مغفول ماند و به حاشیه رانده شد. از
سوی دیگر پایان جنگ سرد و فروپاشی شوروی وزن نیروهای منطقهای را افزایش داد. در ذیل
چتر رویارویی دو ابرقدرت، بهطور فزایندهای روند منطقهگرایی توسط اروپا آغاز شد.
سیاستمداران متوجه شدند که دیگر یک کشور نمیتواند بهتنهایی در معادلات قدرت جهانی
جایگاهی پیدا کند. به همین علت، در دوران پس از جنگ سرد منطقهگرایی سامانبخش امور
جهانی شد. در واقع فرهنگ مشترک در میان انسانهای یک منطقه، راه را برای همگرایی و
همکاری دولتها گشود. تسری همکاری از موضوعات فرهنگی، ارزشی و تمدنی به موضوعات
اقتصادی و نهایتاً سیاسی، همگرایی دولتها را امکانپذیرتر کرده است. ازاینرو، تأثیر عامل
فرهنگ در ساخت روحیۀ همگرایی و هویت مشترک در انسانهای یک منطقه موجب شکلگیری
فصل نوینی از ژئوکالچرها شده است

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Change in the Geometry of Power in the Light of the Nature of the Cultural and Regional Geopolitics of Power; Case Study Changes in Western Asia

نویسندگان [English]

  • Ali Adami 1
  • Elham keshavarz 2
چکیده [English]

Until the early twentieth century, international relations affected issues such
as war and peace, anarchy of the international system, foreign policy and
military power. In such a condition, the prominent role of the cultural power of
governments was neglected aspect of political studies. Hence, in recent decades
with the emergence of new theories of international relations and the process of
globalization, the issue of international politics became acute, and this has
changed the nature of hard power. On the other hand, in order to have greater
influence in global politics, the governments have tended to regional
cooperation .In this case, the new regionalism caused changes in the nature of
the international system

کلیدواژه‌ها [English]

  • Culture
  • Regionalism
  • Rationalism Theories
  • Critical Theories
خاصگرایی فرهنگی و بازتولید هویتهای » ،( - اشرفنظری، علی و قنبری، لقمان، ( 1392
مطالعات جهان اسلام، سال اول، شماره سوم. ،« دینی: با تأکید بر جنبش بیداری اسلامی
- برچیل، اسکات و لینکلیتر، اندرو و دانلی، جک و پترسن، ماتیو و رویس، کریستین و
اسمیت و یویتاک، ریچارد و ترو، جکی، ( 1391 )، نظریههای روابط بینالملل، مترجمین حمیرا
مشیرزاده و روحالله طالبی آرانی، تهران: بنیاد حقوقی میزان.
- بشیریه، حسین، ( 1379 )، نظریههای فرهنگی قرن بیستم، تهران: مؤسسه فرهنگی آینده- پویان.
- تافلر، آلوین، ( 1370 )، تغییر ماهیت قدرت، مترجم شاهرخ بهار و حسن نورانی بیدخت، تهران: مرکز ترجمه و نشر کتاب.
- توال، فرانسوا، ( 1384 )، ژئوپلیتیک شیعه، ترجمه کتایون باصر، چاپ دوم، تهران: ویراستار.
تحولات انقلابی بحرین؛ بررسی » ،( - توتی، حسینعلی و دوستمحمدی، احمد، ( 1392
فصلنامه مطالعات انقلاب اسلامی، سال دهم، ،« راهبردهای سیاست خارجی ایران در قبال آن . شماره 23
فصلنامه مطالعات ،« منطقهگرایی در جهان سیاست » ،( - حاجی حسینی، احمد، ( 1375
. آسیای مرکزی و قفقاز، سال پنجم، دورة دوم، شماره 16
رهیافت انقلاب ،« جایگاه فرهنگ در نظریههای روابط بینالملل » ،( - خضری، رؤیا، ( 1388 . اسلامی، سال سوم، پاییز، شماره 10
مطالعات ،« تحول در نظریههای منطقهگرایی » ،( - دهقانی فیروزآبادی، سید جلال، ( 1388
اوراسیای مرکزی، مرکز مطالعات عالی بینالمللی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، سال دوم، . زمستان، شماره 5
- روحالامینی، محمود، ( 1382 )، گرد شهر با چراغ: در مبانی انسانشناسی، تهران: عطار.
سیفزاده، حسین، ( 1376 )، نظریهپردازی در روابط بینالملل: مبانی و قالبهای فکری، تهران: سمت.
- قوام، عبدالعلی، ( 1389 )، روابط بینالملل: نظریهها و رویکردها، تهران: سمت.
،« جهانی شدن و منطقهگرایی نوین در شرق آسیا » ،( - کولایی، الهه و سازمند، بهاره، ( 1390فصلنامه ژئوپلیتیک، سال دهم، شماره اول.
( 138 فصلنامه پژوهشهای راهبردی سیاست، سال چهارم، شماره 16 ، بهار 95 (پیاپی 46
- گل محمدی، احمد، ( 1383 )، جهانی شدن فرهنگ، هویت، تهران: نشر نی.
- مرشایمر، جان، ( 1388 )، تراژدی سیاست قدرتهای بزرگ، ترجمۀ غلامعلی چگینیزاده، تهران: دفتر مطالعات سیاسی و بین المللی.
- مشیرزاده، حمیرا ( 1389 )، تحول در نظریههای روابط بینالملل، تهران: سمت.
رسانه، سال هفتم، تابستان، ،« نظریههای سلطه ارتباط جهانی » ،( - معتمدنژاد، کاظم ( 1375 . شماره 2
- مورگنتا، هانس، ( 1389 )، سیاست میان ملتها، ترجمه حمیرا مشیرزاده، تهران: دفتر مطالعات سیاسی و بین المللی، بهار.
نوروزی، محمدجواد و دیگران، ( 1391 )، دست در دست صبح (انقلاب اسلامی)،تابستان، تهران: دفتر نشر معارف، چاپاول.
ونت، الکساندر، ( 1386 )، نظریه اجتماعی سیاست بینالملل، ترجمۀ حمیرا مشیرزاده، تهران:
دفتر مطالعات سیاسی و بین المللی.
- Cox, R.W. (2002), “Civilization and the 21st Century”, in M.
Mozaffari, ed. Globalization and Civilization, London: Routledge.
- Deutsch, Karl W. (1981), “On Nationalism, World Regions and the Nature of the West”, in PerTorsvik, ed., Mobilization, Center-Periphery
Structures and Nation-Building: A Volume in Commemoration of Stein Rokkan, Bergen: Universitetsforlaget: 51-93.
- Fawcett, Louise, (2004), “Regionalism in World Politics: Past and
Present”, International Affairs, Vol 80, No.3.
- Fischer, Markus, (2006), Culture and Foreign Politics, in Brenda Shaffer ed., Limits of Culture: Islam and Foreign Policy, Cambridge, MA:
MIT Press.
- Jameson, Fredric, (1991), Postmodernism, or the Cultural Logic of Late Capitalism, Durham: Duke University Press.
- Jacquin-Berdal, Dominique; Oros, Andrew; Verweij, Marco, (1998),
Culture in World Politics, London: Palgrave Macmillan.
- Lapid, Yosef; Kratochwil, Friedrich V. (eds.) (1996), The Return of
Culture and Identity in IR Theory, Boulder, Colo: Lynne Riener Pub.l.
- Pedersen, Thomas (2002), “Cooperative Hegemony: Power, Ideas and Institutions in Regional Integration”, International Studies, Vol. 29,No.4
- Torelli Carlos J. and Shavitt, Sharon (2010), “Culture and Concepts of Power”, Journal of Personality and Social Psychology, Vol. 99, No. 4.
- Waltz, Kenneth N ,(1993), “The Emerging Structure of International Politics”, International Security,Vo.l 18, No.2
- Wohlfort, William C. (1999), “The Stability of a Unipolar World”, in: International Security,Vol .24, No 1.