امکاناتِ تئوریک پدیدارشناسی در فهم سیاست خارجی؛ با نگاهی به سیاست خارجی ج.ا. ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

استادیار علوم سیاسی دانشگاه شهید چمران اهواز

چکیده

هدف از این مقاله ارائه چهارچوبی تئوریک برای فهم سیاست خارجی کشورها (ایران) است. روشی که نگارندگان به واسطه آن در پی فهم و چگونگی ساختار سیاست‌های خارجی کشورها هستند، «روش پدیدارشناسی» می‌باشد. این نوشتار قصد دارد به این پرسش پاسخ دهد که؛ «بر اساس رویکرد پدیدارشناسی؛ منطق حاکم بر سیاستِ خارجی دولت‌ها، چگونه قابل درک می‌شود و چگونه شکل می‌گیرد؟». فرضیه پژوهش بر این مبناست که «پدیدارشناسی با تعلیق و اپوخۀ روایت‌های مسلط و آغشته به «قصدیت» از سیاست خارجی، می‌تواند در فهم ما از سیاست خارجی کشورها یاری‌رسان باشد. به بیان دیگر پدیدارشناسی از مفاهیم علمی که برای درک پدیدارهای سیاسی برساخته می‌شوند، گذر می‌کند و با خودِ «واقعیت» و «هستی» پدیدارها مواجه می‌شود.» نتیجه مقاله از این قرار است که روش پدیدارشناسی علاوه بر دارا بودن مزایای سایر رویکردها و روش‌شناسی‌های رایج در فهم سیاست خارجی، می‌تواند ابزارها و مفاهیم تحلیلیِ متفاوتی از قبیلِ «اگو استعلایی»، «زیست جهان» و «بین‌الاذهانیت» برای فهم سیاست خارجی کشورها در اختیار ما قرار دهد. در کنار این مفاهیم، پدیدارشناسی از عنصر مهم «قدرت» غافل نیست و به نقش آن در چگونگی شکل‌گیری سیاست خارجی دولت امعان نظر نشان می‌دهد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Phenomenological Theoretical Facilities in Understanding Foreign Policy; Looking at IR. of Iran's Foreign Policy

نویسندگان [English]

  • لابال البب
  • ehsan kazemi
professor of chmran university
چکیده [English]

Purpose of the present study is to provide a theoretical framework for understanding foreign policy of countries (the case of Iran). The method by which the authors seek to understand and shape the foreign policy of countries is a "phenomenological method". Question of this Research is that based on the phenomenological approach how can the logic of foreign policy of governments be understood and how is it formed? Hypothesis of the research is that based on the idea that "phenomenology with the suspension and epoche of dominant narratives and Imbued with the "intentionality" of foreign policy, it can help us understand our foreign policy, in other words, the phenomenology  passes through scientific concepts developed to understand political phenomena and faces with "reality" and " Being " itself. The result is that the phenomenological method, in addition to the benefits of other common approaches and methodologies, to the understanding of foreign policy can offer different analytical concepts such as "transcendental ego", "Green World" and "Intersubjectivity". Along with these concepts, phenomenology is not unaware of the important element of "power" and its role in determining how foreign policy is shaped by the government.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Phenomenology
  • consciousness
  • intersubjectivity
  • foreign policy
  • Iran

الف- فارسی

-         اسلامی، روح الله، (1393)، «پدیدارشناسی تکنیک‌های امام علی (ع) برای صلح»، فصلنامه جستارهای سیاسی معاصر، دوره 5، شماره 13.

-         _____________، (1395)، «پدیدارشناسی صلح در اندیشه انقلاب اسلامی ایران»، فصلنامه اندیشه سیاسی در اسلام، دوره3 ، شماره 9.

-         ذوالفقاریان، فاطمه، (1390)، «پدیدارشناسی الزامات دیپلماسی اسلامی»، فصلنامه سیاست خارجی، دوره 25، شماره 100.

-         براون، استوارت و همکاران، (1386)، صد فیلسوف قرن بیستم، ترجمه عبدالرضا سالار بهزادی، تهران: نشر ققنوس.

-         بشیریه، حسین، (1376)،  تاریخ اندیشه‌های سیاسی در قرن بیستم، تهران: نی.

-         بیلیس، جان، اسمیت، استیو، (1383)، جهانی شدن سیاست؛ روابط بین‌الملل در عصر نوین، تهران: ابرار معاصر.

-         حیاوی، فهد، (1390)، «ارتباط میان ذهنی در زیست جهان پدیدارشناسی هوسرل»، مجله پژوهش‌های فلسفی، دوره 8 ، شماره شمار ه 1.

-         خاتمی، محمود، (1391)، مدخل فلسفه غربی معاصر، تهران: نشر علم.

-         دارابی، علی، (1388)، «رویکرد پدیدارشناسی در تجزیه و تحلیل پدیده های سیاسی»، فصلنامه مطالعات سیاسی، سال دوم، دوره 1، شماره 5 .

-         دهقانی فیروزآبادی، سید جلال، (1394)، سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران، تهران: نشر سمت.

-         شوتز، آلفرد، (1371)، «چند مفهوم اصلی پدیدارشناسی»، ترجمه یوسف اباذری، مجله فرهنگ، شماره 11.

-         کالینیکوس، آلکس، (1384)، درآمدی تاریخی بر نظریه اجتماعی، ترجمه اکبر معصوم‌بیگی، تهران: آگه.

-         کوکب، سعیده، (1391)، «تقویم پدیده شناختی هوسرل؛ اشتراک بین الاذهانی و مسئله عینیت و حقیقت»، نشریه فلسفه، شماره2.

-         گریفیتس، مارتین و همکاران، (1393)، پنجاه متفکر بزرگ روابط بین‌الملل، ترجمه علیرضا طیب، تهران: نشر نی.

-         گریفیتس، مارتین، (1391)، نظریه روابط بین‌الملل برای سده بیست و یکم، ترجمه علیرضا طیب، تهران: نشر نی.

-         معینی علمداری، جهانگیر، (1394)،  زیست جهان و اهمیت آن برای نظریه سیاسی، تهران: رخ داد نو.

-         معینی علمداری، جهانگیر، (1387)، «درآمدی بر مطالعه پدیدارشناختی تاریخ ایران»، فصلنامه مطالعات ملی، دوره 7 ، شماره36 .

-         مولایی، عبادالله، (1390)، پدیدارشناسی هویت سیاسی اتحادیه اروپا، پایان نامه دکتری: دانشگاه علامه طباطبایی.

-         نقیب زاده، احمد، فاضلی حبیب الله، (1385)، «درآمدی بر پدیدارشناسی به مثابه روش علمی»، پژوهشنامه علوم سیاسی، سال اول، شماره 2.

-         نوالی، محمود، (1369 )، «پدیدارشناسی چیست؟»، نشریه دانشکده ادبیات و علوم انسانی تبریز، شماره 135 و 136.

-         هابرماس، یورگن، ( 1392 ) نظریه کنش ارتباطی، ترجمه کمال پولادی، تهران: نشر مرکز.

 

ب- انگلیسی

-          Husserl, Edmund, (1991), On the Phenomenology of the Internal Time, Dordrecht, Kluwer Academic Publishers.

 

-          Hummond, Michel, (1991), Understating Phenomenology, Oxford: Blackwell.

 

-          Holsti, K. J, (1982), International Politics: A Framework for Analysis; New Jersey: Prentice-Hall International.

 

-          Jack C. Plano & Roy Olton, (1988), The International Relations Dictionary, Fourth Edition, New York: Longman.

 

-          Follesdal, Dagfinn, (1988), Husserl on Evidence and Justification, In Robert Sokolowski, ed. Edmund Husserl and Phenomenological Tradition.

 

-          Smith, David, Woodruff, (2007), Husserl, London: Routledge.

 

-          Odysseos, Louiza, (2010), Deconstructioning the Modern Subject: Method and Possibility in Martin Heidegger’s Hermeneutics of Facticity, In Cerwyn Moore and Chris Farrands, eds, International Relations Theory and Philosophy: Interpretive Dialogues, London: Routledge.

 

-          Pettman, Ralph, (2008), Intending the World: A Phenomenology of International Affairs, Melbourne: Melbourne University Press.

 

-          Held, Klaus,(2012), Towards a phenomenology of the Political World, The Oxford Handbook of Contemporary Phenomenology.