روایتی کاریزماتیک از ظهور و افول داعش، احتمال یابی جنبشی بدیل و محظورات کاریزما در مقایسه با ولایت معنوی در نظام شیعی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 علوم سیاسی/ دانشگاه بیرجند

2 دانش آموخته کارشناسی ارشد/محقق

3 دانش آوخته کارشناسی ارشد

چکیده

بن‌مایه افکار عمومی این روزها ظهور و افول جنبش داعش است. در این مقاله ضمن خوانشی کاریزماتیک از ظهور و افول داعش، به کار ویژه‌ دو سویه کاریزما نظر به مقدورات و محظورات آن توجه شده است و ضمن تمایز آن از بدیل اسلامی‌اش "ولایت معنوی"، نیمه تاریک کاریزما نیز ملحوظ شده است. رویکرد غالب مقالات موجود جاذبه پیامبر و ولایت معنوی در نظام شیعی را نوعی کاریزما انگاشته‌اند. اگر عشق به ولایت در اندیشه شیعی را از نوع کاریزما بدانیم، آن‌گاه نا‌خواسته به مقتضای هویت کاریزما، افول و جایگزینی آن‌را پس از چند دهه پذیرفته‌ایم. هدف نظری مقاله بررسی محظورات کاریزما در مقایسه با بدیل آن ولایت معنوی در نظام شیعی و هدف راهبردی و استراتژیک آن بررسی چرایی افول زود هنگام داعش با استدلال به نظریه‌پردازی ماکس وبر است و هدف کاربردی، بررسی احتمال عقلایی ظهور بدیل داعش است. نتیجه‌ نظری مقاله، تفوق ولایت معنوی بر کاریزما و مهم‌ترین یافته راهبردی و استراتژیک آن، احتمال عقلایی در ظهور جنبشی شبه داعشی است. روش تحقیق مقاله تحلیلی، انتقادی، با استفاده از منابع کتابخانه‌ای و بهره‌وری از نظریه‌پردازی ماکس وبر، کولاکوفسکی و هانا آرنت است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A charismatic narrative of the rise and fall of ISIS, Possibility of Alternative movement and charisma in comparison to spiritual province in the Shiite system

نویسندگان [English]

  • hossein farzanepour 1
  • Ali akbar yari alghar 2
  • sakineh shabani 3
1 Department of political science /University of Birjand
2 mA in koranic Studies
3 MA in koranic studies
چکیده [English]

The foundation of public opinion these days is the emergence and decline of the ISIS movement. In this article, along with a charismatic reading of the emergence and decline of ISIS, the special two-sided work of charisma has been considered in terms of its accomplishments, while distinguishing it from its Muslim alternative, the spiritual saintship, the half-darkness of charisma has also been taken into consideration. The dominant approach of the existing articles is the attraction of the Prophet and the spiritual saintship in the Shiite system as a kind of charisma. If we understand the love of the saintship in the Shiite thought of charisma, then we have unwittingly accepted the necessity of the charisma's identity, its decline and its replacement after decades. The theoretical purpose of the article is to study the charisma of the charisma compared to the alternative of the spiritual saintship in the Shiite system, and its strategic goal is to examine the reason for the early decline of ISIS with the reasoning of Max Weber's theorizing, and the practical purpose is to examine the rational possibility of the emergence of an alternative to ISIS. Theoretical result of this paper, the superiority of the spiritual saintship over charisma and its most strategic and strategic finding, is the rational probability of the emergence of a quasi-ISIS movement. The research methodology is an analytical, critical paper, using library resources and the efficiency of Max Weber's theorizing, Kolakovsky and Hannah Arendt.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Charisma
  • provocating
  • Guardianship
  • comparative study
  • ISIS

الف- فارسی

-   اشرف نظری، علی؛ السمیری، عبد العظیم، (1393)، «بازخوانی هویت دولت اسلامی در عراق و شام (داعش) فهم زمینه‌های فکری و سیاسی – اجتماعی»، فصلنامه علمی پژوهشی علوم سیاسی، دانشگاه باقر العلوم (ع) زمستان 1393، شماره 68.

-   اشرفی، اکبر؛ تولایی، محسن، (1389)، «کاریزمای وبر و القای ماهیت پوپولیستی»، (مصاحبه) شماره 90.

-   اعتصامی، محمد مهدی و دیگران، (1394)، دین و زندگی 2، تهران: انتشارات وزارت آموزش و پرورش.

-   ایمانیان، حسین، (1393)، «کاریزمای هارون الرشید، سیف الدوله و صاحب بن عباد و شکوفایی علمی و هنری دربار» ، زبان و ادبیات عربی، شماره 10.

-   بشیریه، حسین الف، (1393)، جامعه‌شناسی سیاسی، تهران: نشر نی.

-   بشیریه، حسین ب، (1393)، تاریخ اندیشه‌های سیاسی در قرن بیستم (لیبرالیسم و محافظه‌کاری)،تهران:نشر نی.

-   حاضری، علی محمد، (1377)، «ارزیابی نظریه کاریزما در تطبیق با واقعیت انقلاب اسلامی ایران»، مدرس علوم انسانی، ش 8.

-   دباشی، حمید، یوسفی، هدایت، (1381)، «اقتدار کاریزمایی حضرت محمد صلی الله علیه و اله (تیپ‌شناسی معادل قرآنی)»، علوم سیاسی، شماره 19.

-   درخشه، جلال؛ بیگی، علی رضا، (1395)، «کارامدی حزب الله لبنان در دستیابی به مقبولیت اجتماعی و مشروعیت سیاسی»، فصلنامه پژوهش‌های سیاسی جهان اسلام، شماره 20.

-   زنگنه، پیمان؛ حمیدی، سمیه، (1395)، «بازکاوی روانشناختی کنش گروه‌های سلفی- تکفیری: مطالعه موردی داعش»، فصلنامه پژوهش‌های سیاسی جهان اسلام، شماره 20.

-   طباطبایى، محمدحسین‏، (1374)، المیزان فی تفسیر القران، مترجم: موسوی، محمد باقر، قم: جامعه مدرسین حوزه علمیه.

-   طبرسی، فضل بن حسن، (بی تامجمع البیان فی تفسیر القرآن، ترجمه احمد بهشتی، تهران: نشر فراهانی.

-   فیاض، علی اکبر، (1369)، تاریخ اسلام، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.

-   قاسمی، بهزاد، (1394)، «تبیین روانی- اجتماعی عملکرد داعش»، مطالعات عملیات روانی، سال 12، شماره 43.

-   کلینی، محمد بن یعقوب، (1429 ق)، الکافی، قم: دارالحدیث.

-   کولاکوفسکی، لشک؛ وزیری، روشن، (1387)، «رهبر فره‌مند و معلم فره‌مند»، بازتاب اندیشه، شماره 96.

-   گرشاسبی رضا، کریمی مله علی، (1394)، «بررسی چرایی پیوستن جنگجویان خارجی به داعش». فصلنامه پژوهش‌های سیاسی جهان اسلام، شماره 14.

-   محروق، فاطمه، (1394)، «اقتصاد سیاسی تروریسم: مورد داعش»، فصلنامه علمی پژوهشی روابط خارجی، شماره 28.

-   مطهری، مرتضی، (1365)، جاذبه و دافعه علی (ع) تهران: انتشارات صدرا.

-   منوچهری، عباس، (1375)، «مبانی اندیشه انتقادی ماکس وبر»، اطلاعات سیاسی اقتصادی، شماره‌های 103و 104.

-   منوچهری، عباس، (1386)، «ماهیت عقلانیت در اندیشه ماکس وبر: اصالت عقلانیت ارزشی»، اطلاعات حکمت و معرفت، شماره 16.

-   منوچهری، عباس، (1380)، «ازماکس وبر تا اندیشه‌ای که از او داریم»، بازتاب اندیشه، شماره 19.

-   ناوشکی، حسین؛ احمدیان، قدرت، (1394)، «عوامل قدرت‌یابی داعش در عراق»،فصلنامه علمی پژوهشی علوم سیاسی، دانشگاه باقر العلوم (ع)، زمستان، شماره 72.

-   نظری، علی اشرف؛ پیرانی، شهره، (1396)، «نظریه هویت اجتماعی و بازنمایی کنش هویتی داعش»،فصلنامه مطالعات ملی، شماره 70.

-   نقیب زاده، احمد، (1393)، جامعه‌شناسی سیاسی، تهران: انتشارات سمت.

 

ب- انگلیسی

-      BeckW. James.  Carr E. Walmsley T. Philip. Alison, (2012), “What have you done for me Lately?” Charisma attenuates the Decline in U.S. Presidential approval over Time, The Leadership Quarterly, No. 23.

 -      Bligh C.  Michelle. Robinson   L. Jill, (2010), “Was Gandhi “charismatic”? Exploring the rhetorical leadership of Mahatma Gandhi. The Leadership Quarterly, No 21.

 -      Bono E. oyce. Ilies, Remus, (2006), “Charisma, Positive Emotions and Mood Contagion”, The Leadership Quarterly, No, 17.

 -      Conger, J. A., &Kanungo, R. N, (1988), Behavioral Dimensions of Charismatic Leadership, In J. A. Conger, & R. N. Kanungo (Eds.), Charismatic leadership: The Elusive Factor in Organizational Effectiveness , San Francisco: Jossey Bass.

-      DeGroot, T., Kiker, D. S., & Cross, T. C, (2000), “A Meta-analysis to Review Organizational Outcomes Related to Charismatic Leadership”, Canadian Journal of Administrative Sciences, No. 17.

 -      Galvin, B. M., Balkundi, P., & Waldman, D. A, (2010), Spreading the Word: The Role of Surrogates in Charismatic Leadership Processes, Academy of Management Review, No. 35.

 -      Nohe, Christoph, Michaelis, Menges,  Jochen, Zhang,  Zhen, Sonntag, (2013)   “Karlheinz, Charisma and Organizational Change: A Multilevel Study of Perceived Charisma, Commitment to Change”, and Team Performance, The Leadership Quarterly, No. 24.

 -      Ponsombut, Srisai. Kanokorn, Somprach. Sujanya, Sombatteera, (2014), “Factors Affecting Charismatic Leadership of Primary Schools Principals”, Procedia - Social and Behavioral Sciences, No. 112.

 -      Samnani Al-Karim. Singh, Parbudyal, (2013), “When Leaders Victimize: The Role of Charismatic Leaders in Facilitating Group Pressures”, The Leadership Quarterly, No. 24.

 -      Weber, M, (1947), The Theory of Social and Economic Organization, In A. M. Henderson, & T. Parsons (Eds.), New York: The Free Press.

 -      Wu, J. B., Tsui, A. S., &Kinicki, A. J, (2010), Consequences of differentiated leadership in groups. Academy of Management Journal, 53, 90–106. Yorges, S.

 -       L., Weiss, H. M., & Strickland, O. J, (1999), “The Effect of Leader Outcomes on Influence”, Attributions, and Perceptions of Charisma, Journal of Applied Psychology, No. 84.

 -      Zúquete. José Pedro, (2011), The Flight of the Eagle: The Charismatic Leadership of SáCarneiro in Portugal's transition to democracy, The Leadership Quarterly, No. 22.