تحلیل نقش آموزش عالی در روابط سیاسی ایران و اتحادیه ی اروپا با رویکرد برساخت گرایی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکتری جغرافیای سیاسی، دانشگاه تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری علوم سیاسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی، ایران

3 استادیار جغرافیای سیاسی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، ایران

چکیده

روابط دولت­ها در گذشته بیش­تر مبتنی بر ابزارهای نظامی و قدرت سخت بوده است. امروزه فرهنگ و قدرت نرم به عنوان یک شاخص مهم در توسعه روابط بین دولت­ها نقش بازی می­کند. دولت­ها در عصر جدید به دنبال آنند تا از ابزارهای متفاوت برای برقراری دیپلماسی کارا استفاده نمایند. امروزه کشوری از دیپلماسی موفق برخوردار است که با گسترش ابزارهای تعامل خود با دیگر کنش­گران، به تعریف هویتی مناسبی در نزد دیگر دولت­ها دست یابد. یکی از ابعاد جدید دیپلماسی، بهره­گیری از ارتباطات دانشگاهی و به اصطلاح «دیپلماسی آموزش عالی» است، که مدنظر نگارندگان این پژوهش است. لذا در این مقاله سعی شده تا براساس رویکرد برساخت­گرایی و توجه به اصولی مانند شناخت، تعامل و تأثیر آن بر بازتعریف هویت­ها و منافع کنش­گران در ارتباط با یک­دیگر، به بررسی نقش آموزش عالی بر مناسبات سیاسی ایران و اتحادیه اروپا پرداخته شود. سوال اساسی این پژوهش عبارت است از: روابط دانشگاهی و دیپلماسی آموزش عالی چه تأثیری می­تواند بر مناسبات سیاسی ایران و اتحادیه اروپا داشته باشد؟ روش این مقاله به شیوه تحلیلی- توصیفی است.
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Role of Higher Education Analysis in Political relations Between Iran and Europe Union with Constructionism Approach

نویسندگان [English]

  • mostafa rashidi 1
  • Fathali khanmohammadpour 2
  • Bahador Zarei 3
1 PhD in Political Geography, Faculty of Geography, University of Tehran, Iran
2 PhD in Political Science, Islamic Azad University, Tehran-Markaz Branch, Iran
3 Political Geography, Faculty of Geography, University of Tehran, Iran
چکیده [English]

Government relations in past centuries was based more on hard power. Today, culture and soft power as an important indicator in development of relations between states plays a role. Governments are seeking to use the various tools in the new age, a new and useful contact for efficient diplomacy. Today, a country has a good diplomacy that, by expanding its tools of engagement with other actors, may achieve an appropriate identity with other states. One of the new aspects of diplomacy, is taking advantage of the university diplomacy, so-called "diplomacy of Higher Education", which is considered by the authors of this study. So in this article we have tried to approach based on constructivism and according to the principles of recognition and engagement and its impact on redefining the identity and interests of the actors in relation to each other, the role of higher education on political relations between Iran and Europe Union is to be addressed. The basic research questions are: what impacts can University Relations and Diplomacy have on political relations between Iran and Europe Union? This article is written in a descriptive analytical way.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Higher education
  • political relations
  • constructionism
  • Iran
  • Europe Union

- پرایس، ریچارد و رئوس اسمیت، کریستین، (1386)، «رابطه خطرناک؟ نظریه انتقادی روابط بین­الملل و مکتب برسازی»، مجموعه مقالات نوواقع­گرایی، نظریه انتقادی و مکتب برسازی، گردآورنده اندرو لینکلیتر، ترجمه علیرضا طیب، دفتر مطالعات سیاسی و بین المللی.

- جاودانی، حمید، (1388)، «جهانی شدن و آموزش عالی، گسست میان نظریه تا کنش: راهبردهایی نوین برای توسعه آموزش عالی ایران»، فصلنامه پژوهش و برنامه­ریزی در آموزش عالی، شماره 53، صص 131- 107.

- جمالی، جمال، (1386)، «هلال شیعی و هژمونی آمریکا»، فصلنامه شیعه­شناسی، سال پنجم، شماره 20.

- دهقانی فیروزآبادی، سیدجلال، (1388)، «امنیت هستی­شناختی در سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران»، فصلنامه بین­المللی روابط خارجی، بهار، سال اول، شماره 1.

- رشیدی، مصطفی، (1390)، کردارهای جغرافیایی و تبیین سیاست خارجی به عنوان کرداری ژئوپلیتیکی، پایان­نامه کارشناسی­ارشد جغرافیای سیاسی، دانشکده جغرافیای دانشگاه تهران، 20/04/1390.

- روزنامه جمهوری اسلامی، (10/05/1386).

- سلیمی، حسین، (1386)، «نگرشی سازه­انگارانه به هویت ملی در ایران»، فصلنامه مطالعات ملی، 31، سال هشتم، شماره 3.

- فاضلی، نعمت الله، (1383)، «نگاهی به جهانی شدن و روندهای جهانی در تحولات آموزش عالی و وضعیت آموزش عالی ایران»، فصلنامه علوم اجتماعی، شماره 25.

- قاسم­پور دهاقانی، علی، لیاقت دار، محمد جواد و جعفری، سید ابراهیم، (1390)، «تحلیلی بر بومی­سازی و بین­المللی شدن برنامه درسی دانشگاه­ها در عصر جهانی شدن»، فصلنامه تحقیقات فرهنگی، دوره چهارم، شماره 4.

- متقی، ابراهیم و کاظمی، حجت، (1386)، «سازه­انگاری، هویت، زبان و سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران»، فصلنامه سیاست، مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دوره 37، شماره 4.

- متقی، افشین و رشیدی، مصطفی، (1394)، «جغرافیا، برساخت­گرایی و تبیین برساخت­گرایانه ژئوپلیتیک (معرفی رویکرد ژئوپلیتیک برساخت­گرا)»، فصلنامه جغرافیا و توسعه، تابستان، شماره 39.

- محمدنژاد عالی­زمینی، یوسف، (1387)، گزارش ملی آموزش عالی، تحقیقات و فناوری، تهران: موسسه پژوهش و برنامه ریزی عالی.

- مشیرزاده، حمیرا، (1386)، تحول در نظریه­های روابط بین­الملل، تهران: انتشارات سمت.

- موسوی­خمینی، روح­الله، (1362)، در جستجوی راه از کلام امام: از بیانات و اعلامیه­های امام از سال 1343 تا 1361"، تهران: انتشارات امیرکبیر.

وبسایت­ها:

- بذرافشان، مجتبی، (15/08/1391)، 13 هزار دانشجوی خارجی در کشور تحصیل می‌کنند، همشهری آنلاین، موجود در: http://www.hamshahrionline.ir/details/190224، بازیابی در تاریخ: 16/09/1395.

- جزوۀ اتحادیۀ اروپا- ایران، (16/02/2009)، موجود در: http://www.teheran.diplo.de/contentblob/2767772/Daten/365626/PressBook_fa_DL.pdf، تاریخ بازیابی:12/11/1395.

- مسلمی­نائینی، حسن، (07/11/1391)، آمار ثبت نام کنندگان بورس خارج به تفکیک گروه، بیتوته، موجود در: http://www.beytoote.com/news/university-test/university-newsa30.html، تاریخ بازیابی: 12/09/1395.

- مسلمی­نائینی، حسن، (26/10/1389)، آمار دانشجویان بورسیه در انگلیس، همشهری آنلاین، موجود در: http://hamshahrionline.ir/details/125906، تاریخ بازیابی: 11/10/1395.

ب- انگلیسی

- Aigner, J., Nelson, P & Stimfle, J.R, (1992), Internationalizing the University: Making It Work, Springfieid Va: CBIS Federal.

 

- Alladin, I, (1992), “International Co-operation in Higher Education: the Globalization of University”, Higher Education in Europe, 17, NO.4.

 

- Ashley, R.K, (1987), “The Geopolitics of Geopolitical Space: Toward a Critical Social Theory of International Politics”, Alternatives, Vol, 12, No. 4.

 

- Belcher, J, (1995), “Thinking Globally, Acting Locally: Strategies for Universities”, Journal for International Education, 6(3), 7.

 

- BP, Natural Gas, (2011), Statistical Review of World Energy, Natural Gas, bp.com/statisticalreview, June 2011.

 

- BP, Oil, (2011), Statistical Review of World Energy, Oil, bp.com/statisticalreview, June 2011.

 

- De Wit, H, (2002), Internationalization of Higher Education in the United States and Europe, A Historical, Comparative, and Conceptual Analysis, Westport, Connecticut, and London: Greenwood Press.

 

- Delanty, G, (2001), Challenging Knowledge: The University in the Knowledge Socitey, London: SRHE.

- Green, A, (1997), Education, Globalization and Nation State, London: Macmillan.

 

Grewe, Hartmut, (2006), “Energiesicherheit als Strategisches Ziel: Anforderungen an einen Energieaußenpolitik”, KonraAdenauer Stiftung, Analysen und Argumente, Nr.36.

 

- Habermas, J, (1972), Knowledge and Human Interests, Oxford: Heinemann.

 

Harvey, D, (1990), The Condition of Postmodernity, Cambridge, Massachusetts: Blackwell.

- Johnston, J & Edelstein, R, (1993), Beyond Borders, Washington D.C: American Association College.

 

- Knight, J & Wit, H De, (1997), “Strategies for Internationalization of Higher Education: Historical and Conceptual Perspectives”, In De Wit (ed.), Internationalization of Higher Education: A Comparative Study, Amsterdam: European Association of International Education.

 

- Knight, J, (1994), “Internationalization: Elements and Checkpoints”, CBIE Research Paper No.7, Ottawa, Canada, Bureau for International Education.

 

- Knight, J, (1997), “Asia Pacific Countries in Comparison to Those in Europe and North America: Concluding Remarks”, De Wit (ed.), Internationalization of Higher Education: A Comparative Study, Amsterdam: European Association of International Education.

 

- Lewellen, T.C, (2002), The Anthropology of Globalization: Cultural Anthropology Enters the 21st Century, Westport, Connecticut, London: Bergin & Garvey.

 

- Lim, G, (1995), Strategies for a Global University: Model International Development Experiement, East Lansing: Michigan State University.

 

- Raschke, C.A, (2003), The Digital Revolution and the Coming of the Postmodern University, London: Rutledge-Famer.

 

- Schott, T, (1991), “The World Scientific Community: Globality and Globalization”, Minerva 29, 1988.

 

- Scott, P, (1999), “Globalization and the University”, CRE Action 115, 35-46.

 

- Wendt, A, (1992), “Anarchy is What States Make of IT, The social Construction of Power Politics", International Organization, Vol, 46, No.2.