بحران سوریه و سیاست منطقه‌ای عربستان سعودی( 2011 تا 2014)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

دانشگاه علامه طباطبائی

چکیده

چکیده
با شروع بحران سیاسی در سوریه، بازیگران منطقه‌ای و فرا­منطقه‌ای بر اساس منافع خود جهت‌گیری‌های مختلفی را در رابطه با این کشور، که از اهمیت ژئوپلیتیک و ژئواستراتژیک خاصی در منطقه خاورمیانه برخوردار است، اتخاذ نموده‌اند. در این میان تلاش پیگیر برخی دولت‌ها برای اعمال فشار و ساقط­ کردن حکومت اسد، از جلوه‌های بارز تحولات سوریه محسوب می‌شود که بر پیچیدگی اوضاع این کشور افزوده­ است.
در میان بازیگران منطقه‌ای، عربستان سعودی با توجه به استراتژی سیاست خارجی‌اش، که بخشی از آن را مهار و جلوگیری از نفوذ ایران در منطقه تشکیل می‌دهد، نقش بارزی در تحولات این کشور ایفا نموده ­است و اقدامات گسترده‌ای، از حمایت مالی و معنوی از شورشیان القاعده گرفته تا مشارکت فعال در محور غربی عربی در جهت متقاعدکردن دیگر کشورها برای حمایت از مخالفان حکومت سوریه، و در نهایت تلاش بی‌وقفه برای حمله به این کشور انجام داده ­است.
این مقاله ضمن بررسی سیاست خارجی عربستان، به منافع و تلاش‌های گسترده این کشور در تحولات داخلی سوریه می‌پردازد. نتیجه این بررسی نشان می‌دهد عربستان سعودی با هدف ارتقای جایگاه منطقه‌ای خود وارد بحران سوریه شده­ است و در همین راستا سیاست‌هایی اتخاذ کرده­است که در آینده موجب صدمه به منافع بلندمدت این کشور خواهد شد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Syrian Crisis and Saudi Arabia’s Regional Policy (2011 - 2014)

نویسندگان [English]

  • Ali Reza Kooh kan
  • Saei Tajari
چکیده [English]

Abstract
 
With the onset of the political crisis in Syria, regional and trans-regional actors began to adopt different stances according to their interests in relation to this country which has a special geopolitical and geostrategic importance in the Middle East. Meanwhile, continuous efforts of some governments to put pressure on and overthrow the Assad regime are one of the obvious factors in Syrian dilemma which have added to the complexity of the situation in this country. In order to contain Iran as part of its foreign policy strategy, Saudi Arabia as a regional actor has played a significant role in the changes in Syria. Saudi Arabia has initiated extensive measures, from financial and spiritual support of al-Qaeda militants to active participation in the Western-Arab axis, in order to persuade other countries to support the Syrian opposition and launched ceaseless efforts to attack this country. This article studies the foreign policy of Saudi Arabia and the interests and efforts of this country in the internal changes of Syria. The results of this analysis show that Saudi Arabia has entered the Syrian crisis with the aim of improving its own regional position and, in this regard, has adopted policies that will cause damage to the long-term interests of this country.

کلیدواژه‌ها [English]

  • the Syrian crisis
  • Saudi Arabia
  • Iran
  • Offensive realism
  • al-Qaeda
الف) فارسی
نقش کشورهای منطقه ای و فرا منطقه ای در تحولات و » ،( - بشارتی، محمدرضا، ( 1392
، ماهنامه تبیان، فرودین و اردیبهشت، شماره 96 ،« بحران سوریه
- پارسایی، سیدمهدی، ( 1392 )، عربستان سعودی و حمایت از راه حل سیاسی برای بحران
سوریه: سیاست دو مرحله ای ریاض، تهران، مرکز بین المللی مطالعات صلح، به نقل از
.1392/12/ تاریخ مراجعه 28 ، /http//peace-ipsc.org
مطالعه تطبیقی سیاست خارجی ایران و » ،( - حمایتیان، احسان، تقوایی پور، قاسم، ( 1392
همایش بین المللی ،«( عربستان در قبال تحولات بیداری اسلامی (مطالعه موردی سوریه و بحرین
محیط زیست و ژئوپلیتیک خلیج فارس (مجموعه مقالات).
واکاوی جایگاه ونقش استراتژیک سوریه در مناسبات منطقهای » ،( - رجبی، سهیل، ( 1391
. فصلنامه پانزده خرداد، دوره سوم، سال دهم، زمستان، شماره 34 ، « و بینالمللی
نگاه راهبردی به پشت پرده بی ثبات سازی سوریه، مرکز آینده پژوهی و » ،( - سراج، رضا، ( 1390
http://www.borhan.ir/NSite/FullStory/News/ : 5 آبان به نقل از ،« مطالعات راهبردی تابان
1392/7/ تاریخ مراجعه: 15 ?Id=1927
- عبدالله خانی، علی، ( 1389 )، نظریه های امنیت، تهران: انتشارات ابرار معاصر.
عربستان و بحران سوریه درروند رقابت های ژئوپلیتیکی و » ،( - کرمی، کامران، ( 1392
مراجعه در http://peace-ipsc.org/fa : مرکز بین المللی مطالعات صلح. به نقل از ،« ژئوکالچری
1392/8/30
- مشیر زاده، حمیرا، ( 1390 )، تحول در نظریه های روابط بین الملل، تهران: انتشارات سمت.
بررسی مواضع و اقدامات » ،( - مؤمنی، محمدرضا؛ خادمی، عطیه؛ قورچیلی، حامد، ( 1391
فصلنامه پژوهش های سیاسی، پاییز، ،« ترکیه در بحران سوریه بر اساس رهیافت تصمیم گیری
. شماره 5
بازیگران معارض در بحران سوریه: اهداف » ،( - نیاکویی، سیدامیر؛ بهمنش، حسین، ( 1391
. فصلنامه روابط خارجی، زمستان، شماره 4 ،« و رویکردها
ب) انگلیسی
- Al-Saadi, Yazan, (2013) “Saudi-Syrian Relations: A Historic Divide”,
Akhbar English, February 4. From: http://english.al-akhbar.com/content/saudisyrian-
relations-historic-divide, (accessed on December 10, 2013).
( 128 فصلنامه ی پژوهش های راهبردی سیاست، سال سوم، شماره 10 ، پاییز 93 (پیاپی 40
- Al-tamini, Naser, (2012), “China-Saudi Arabia Relations”, University of
Durham, June. From: https://www.dur.ac.uk/resources/alsabah/China-SaudiArabia
Relations. pdf, (accessed in August 19, 2013)
- Barzegar, Keyhan, (2013), “The Arab Spring and the Balance of Power in the
Middle East”, Belfer Center for Science and International Affairs, Harvard Kennedy
School, October 30. From: http://www.powerandpolicy.com/2012/10/30/ the-arabspring-
and-the-balance-of-power-in-the-middle-east/ (accessed on December 8,
2013).
- El-Hokayem, Emile, (2007) , “Hizballah and Syria: Outgrowing the Proxy
Relationship’’, the Washington Quarterly, 30(2).
- Guzansky, Yoel, (2011), "Saudi Activism in a Changing Middle East",
Strategic Assessment Vol. 14, No. 3 (October) .
- Harriet, Sherwood, (2012), “Arab League Urges Joint UN-Arab Peacekeeping
Mission in Syria”, The Guardian, February 12. (http://www.guardian.co.uk/world
/2012/ feb/12/syria-arab-league-un-peacekeeping) (Accessed on September 21,
2013).
- Kamrava, Mehran, (2012), Mediation and Saudi Foreign Policy, Georgetown
University, October. From: http://explore.georgetown.edu/ publications/
index.cfm?Action=View&DocumentID=67816 (accessed on September 20, 2013).
- N.n, (2011), “GCC Urges End to Syrian ‘Bloodshed’ Calls for Reforms.” Al-
Arabiya. August 6. (http://www.alarabiya.net/articles/2011/08/06/161072.html)
(accessed in February 19, 2014).
- N.n, (2013), “ Saudi Arabia Backs Arming Syrian Opposition,” The Guardian,
February 24.
- Nakamura, Satoru, (2013), “Saudi Arabian Diplomacy During the Syrian
Humanitarian Crisis”, IDE-JETRO: Institute of Developing Economics. From:
http://www.ide.go.jp/Japanese/Publish/Download/Seisaku/pdf/201307_mide_13.
pdf, (accessed on December 8, 2013).
- Nasr, Vali, (2007), the Shia Revival: How Conflicts within Islam Will
Shape the Future, NewYork: W. W. Norton & Company.
- Nerguizian, Aram, (2012),”U.S and Iranian Strategic Competition”, CSIS,
March,
- Available at:http://csis.org/expert/aram-nerguizian (Retrieved in 17/11/2013)
- Samii, Abbas William, (2008), “A Stable Structure on Shifting Sands:
Assessing the Hezbollah-Iran-Syria Relationship”, The Middle East Journal,
62(1).